„Career Emergency Plan” – Twój plan kariery na wypadek nagłych zmian

„Career Emergency Plan” – Twój plan kariery na wypadek nagłych zmian alphaspirit - Fotolia

(Nagła) Zmiana strategii firmy to zjawisko spotykane i często wiążące się z redukcją personelu lub też propozycją kontynuowania kariery „poza organizacją”.

Wszystko może się zdarzyć, a stała praca daje nam złudzenie stabilności zatrudnienia. Nawet duża firma – lub też globalny koncern nie jest w stanie obiecać nam pracy na zawsze. W swojej karierze headhuntera oraz doradcy zawodowego słyszałam o przypadkach (nie są to sytuacje nagminne, ale jednak zdarzają się) tzw. zwolnień z zaskoczenia.

Osoba, która jest zwolniona przeżywa cykl następujących emocji (jest to reakcja na zmianę, której doświadczamy wszyscy, z tym że u niektórych niektóre etapy mogą przebiegać bardzo szybko niemalże niezauważanie, a u innych dość długo):

  • Zaprzeczenie
  • Szok/opór
  • Poszukiwanie
  • Zaangażowanie

Często właśnie ze względu na etap zaprzeczenia nie dostrzegamy podstawowych symptomów, które niezaprzeczalnie stanowią o zmianach organizacyjnych.

Co zrobisz jeśli jutro otrzymasz wypowiedzenie? Co zrobić, żeby być przygotowanym na taką ewentualność i nie popaść w panikę?

Pomocna może być poniższa lista kontrolna. Zachęcam do tzw. „trzymania ręki na pulsie” i przygotowania się zawczasu do ewentualnych zmian.



Lp.



Czynność



Tak/ Nie



1.



Zaktualizowane CV



 



2.



Zaktualizowany Profil na LinkedIn



 



3.



Zbudowane i aktualizowane portfolio projektów



 



4.



Na bieżąco aktualizowana lista firm, w których chciałabyś pracować



 



5.



Zdefiniowana lista headhunterów z Twojej branży



 



5.



Przygotowany mail do wysłania w Twojej sieci kontaktów



 



6.



Regularnie zarządzania sieć kontaktów



 



7.



Członkostwo w stowarzyszeniach związanych z Twoją grupą zawodową



 



8. 



Przygotowany i rozwijany plan B – alternatywna ścieżka kariery



 



9.



Przećwiczone umiejętności komunikacji podczas interview



 



10.



Budżet awaryjny



 



1. Zaktualizowane CV.

Ważne, żeby CV aktualizować na bieżąco czyli wówczas kiedy pojawią się jakieś zmiany. Warto zrobić przegląd CV raz w roku.

2. Profil na LinkedIn

Tak naprawdę należy go prowadzić, nie tylko stworzyć. Ważne również, żeby na bieżąco go aktualizować.

3. Portfolio projektów

Nie jest tajemnicą, że wielu z nas poza swoimi codziennymi obowiązkami pracuje w grupach projektowych lub je prowadzi. Projektem może być np.: przygotowanie i wdrożenie strategii, opracowanie zasad funkcjonowania/procedur, usprawnienie procesu, wprowadzenie nowego systemu/ narzędzia, zdefiniowanie nowych kanałów dystrybucji, przeprowadzanie kampanii marketingowej, zorganizowanie konferencji, wprowadzenie nowego dostawcy etc. Jeśli jesteśmy rozliczani z mierzalnych celów to możemy te cele osiągnąć np. poprzez mniejsze lub większe projekty, które możemy opisać w naszym portfolio.

A co jeśli nie realizuję projektów? Po prostu omiń ten krok. Doświadczenie w pracy projektowej (szczególnie w pracy z różnymi zespołami projektowymi) jest w obecnym stanie rozwoju gospodarki/rynku pracy, bardzo cenne. Warto zastanowić się czy w naszej organizacji są realizowanie jakieś projekty i czy możemy w jakimś ciekawym uczestniczyć (lub też bardziej szczegółowo: czy nasze kompetencje byłyby przydatne w zespole projektowym – jeśli tak, to warto wyjść z inicjatywą i zaproponować swoją pomoc). Domyślam się, że być może niektórzy czytelnicy pomyślą sobie „i tak mam dużo pracy – kto mi za to zapłaci” (odpowiedź: prawdopodobnie nikt Ci za to nie zapłaci, ale wiedza to Twój kapitał). Mimo to zachęcam do inicjatyw. Jeśli chcesz sam kierować swoją karierą – nabywać i rozwijać nowe kompetencje i mieć szansę na awans w obecnej/nowej organizacji czy też po prostu (w niektórych przypadkach) nie wypaść z rynku pracy lub mieć z czego stworzyć portfolio projektów to weź sprawy w swoje ręce.

Nawet jeśli w naszej organizacji projekt nie jest nazwany projektem – możemy go przedstawić jako projekt.

Jak opracować Project Portfolio?

Zasada jest można by powiedzieć banalnie prosta. Każdy projekt opisujemy zgodnie z zasadą STAR:

S („situation”) – opis sytuacji i okoliczności

T („task”) – cel/ zadanie

A („action”) – podjęte działania

R („result”) – rezultat

Zasada ta ma również doskonałe zastosowanie podczas opowiadania o doświadczeniu podczas interview.

4. Na bieżąco aktualizowana lista firm, w których chciałabyś/chciałabyś pracować.

Warto się nad tym zastanowić. Powody mogą być różne poniżej kilka z nich:

  • lubisz dany produkt lub usługę, słyszałeś od znajomych, że dobrze się tam pracuje (kultura organizacyjna może stanowić o Twoim zawodowym sukcesie lub porażce.
  • dana firma lub organizacja proponuje coś co uważasz za ważne np. przełomowe technologie w obszarze ochrony zdrowia, gospodarki, ekosystemu etc.
  • dana firma lub organizacja ma siedzibę niedaleko Twojego miejsca zamieszkania i z powodów czysto logistycznych pracując tam wzrosłaby Twoja jakość życia
  • dana organizacja jest liderem w nowej technologii/gałęzi biznesowej, systemach, procesach i wiesz, że praca tam wzmocniłaby Twój rozwój zawodowy
  • dana organizacja jest prestiżowa, jest znana z zatrudniania najlepszych i wiesz, że będzie stanowiła dobry punkt w Twoim CV (ważne, żeby sprawdzić czy postrzeganie takiej organizacji jest spójne ze stanem faktycznym.
  • dana organizacja jest znana z tego, że proponuje wynagrodzenia wyższe niż rynkowe (przestrzegam jednak przed opieraniem swojej motywacji wyłącznie na tej przesłance)
  • dana organizacja jest znana z efektywnego programu rozwoju talentów, co umożliwi Ci osiągnięcie mistrzostwa w Twojej dziedzinie

Definiując po kilka firm na kwartał (nie musisz wszystkiego robić od razu), po pewnym czasie możemy uzbierać dość sporą liczbę. Ważne, żeby „opanować” proces, w związku z tym proponuję zbudowanie i uzupełnianie prostej tabelki.


Firma (nazwa)



Osoba kontaktowa



Dlaczego chcę tam pracować?



Notatki



 



 



 



 



 



 



 



 



Warto monitorować strony internetowe tych firm, ich konta w mediach społecznościowych – często oferty pracy na wczesnym etapie procesu rekrutacji są tam publikowane. Dodatkowo możesz dowiedzieć się więcej o nowych inicjatywach, projektach. Posiadając takie informacje, możesz lepiej opracować list motywacyjny, wskazując jaką wartość dodaną do organizacji wniesiesz czy też konkretyzując dlaczego chcesz związać się z tą organizacją. Osoby kontaktowe (np. HR i potencjalnych bezpośrednich przełożonych) najprawdopodobniej znajdziemy na LinkedIn lub Goldenline – warto zaprosić je do naszych kontaktów.

Zdefiniowana lista headhunterów z Twojej branży. W Polsce obecnie funkcjonuje około 6000 agencji rekrutacyjnych (dane z 2015r PFHR.). Nie wszystkie będą dla Ciebie interesujące, a także Ty dla wielu nie będziesz potencjalnym kandydatem. Wiele z nich to agencje pracy tymczasowej. Rynek agencji rekrutacyjnych dzielą między siebie duże międzynarodowe firmy oraz mali i średni gracze. Nie ma zbyt wielu agencji specjalizujących się w konkretnych stanowiskach, aczkolwiek duże agencje mają działy/ zespoły lub pojedynczych rekruterów, którzy zajmują się konkretnymi obszarami np.: finanse, IT, sprzedaż, logistyka & operations etc. Warto odnaleźć na LinkedIn lub Goldenline poszczególnych rekruterów specjalizujących się w stanowiskach, które nas interesują. Warto skontaktować się z tymi osobami i przesłać bezpośrednio do nich nasze CV. Warto również zaprosić ich do grona naszych kontaktów – często publikują ogłoszenia na swoich profilach, ponadto oni też zmieniają pracodawców. Zapraszając ich do grona kontaktów na LinkedIn mamy większą możliwość pozostania w kontakcie. Poszukiwanie pracy przy udziale firmy rekrutacyjnej może przynieść zadowalające efekty (w 2015 r. ponad 220 tys. osób znalazło pracę stałą za pomocą tego kanału – dane Polskie Forum HR). Należy jednak pamiętać, że nie jest to jedyna metoda poszukiwania pracy.

Przygotowany mail do wysłania w Twojej sieci kontaktów – liczy się konkret. Sieć kontaktów mogą tworzyć: (byli) współpracownicy/szefowie, dostawcy, klienci, osoby, które znamy ze stowarzyszeń zawodowych (warto być członkiem – patrz punkt 9.), szkoleń, absolwenci uczelni, które kończyliśmy, wykładowcy, znajomi, rodzina. Warto przygotować krótkiego maila, którego będą mogli praktycznie skopiować i przesłać dalej do swoich kontaktów.

Co zawrzeć w tym mailu?

Zasada jest taka: opisujesz co potrafisz – jakie jest Twoje doświadczenie i czego konkretnie szukasz. To ważne: bądź konkretny nie pisz: „jakbyś słyszał, że ktoś poszukuje kogoś o takich umiejętnościach jakie posiadam to daj znać”. To Ty musisz sprawić, żeby komuś z Twoich kontaktów chciało się cokolwiek zrobić w Twojej sprawie – czyli nie zrzucaj tej osobie własnego problemu, tylko ułatw tej osobie działanie. Postaw się w pozycji „potrafię x i oferuję y” a nie „poszukuję pracy”. Ponadto, co bardzo ważne – nie przesyłam swojego CV do headhunterów, którzy nie będą w stanie zaproponować Twojej kandydatury swoim klientom (np. ja reprezentuję firmę rekrutacyjną Big Fish specjalizującą się w procesach rekrutacyjnych wyłącznie w obszarze łańcucha dostaw). Headunter jest opłacany przez swoich klientów i nie przesyła „za darmo” CV kandydatów .

Poniżej przykład/wzór dobrego maila do kontaktów:

Dzień dobry,Krótko podsumowując, moje kluczowe doświadczenia obejmują:    całościowe zarządzanie zakładem produkcyjnym (info o zakładzie – liczba osób, linii, SKU’s)    budowanie kultury organizacyjnej ukierunkowanej na długofalowe osiąganie celów w oparciu o Lean Manufacturing oraz    budowanie zaangażowania i kierowanie zespołami wielofunkcyjnymi i wielokulturowymi (liczba członków zespołu)Moje kluczowe osiągnięcia to:- xyz (3 najważniejsze)Jestem zainteresowany udziałem w potencjalnych projektach dotyczących stanowisk Dyrektora Fabryki, czy też Dyrektora Operacyjnego – szczególnie w branży FMCG, ale nie wykluczam też innych branż na terenie woj. wielkopolskiego.Załączam moje CV i Portfolio Projektów.

Jeśli przesyłamy maila do bliższych nam osób warto również od razu zapytać, czy mają one w swoich kontaktach osoby pracujące dla firm z naszej listy (punkt 4.) i poprosić o bezpośredni kontakt do nich (oczywiście również w tym przypadku zachęcam do konkretyzowania: nie pisz „czy znasz kogoś kto pracuje w firmie X”. Tylko napisz „poszukuję bezpośredniego kontaktu do Dyr HR lub ds. rekrutacji w firmie X oraz np. Dyrektora Produkcji/Marketingu/Finansów... – czyli Twojego potencjalnego przyszłego przełożonego).

8. Regularnie zarządzania sieć kontaktów

Networking to dość obszerny temat, a osoby posiadające szerokie, ale też zaufane grono kontaktów zyskują wielokrotnie. Doceniają to również obecni/potencjalni pracodawcy. Sieć kontaktów procentuje nie tylko u osób pracujących w sprzedaży. Z badań MIT (Massatchusets Institute of Technology) wynika, że Ci, pracownicy zdefiniowani jako talenty w organizacji, byli bardziej efektywni. Zdobywali przewagę, gdyż potrafili w krótkim czasie uzyskać dostęp do wiedzy i podjąć szybką, właściwą decyzję. O ich sukcesie decydowało zróżnicowanie sieci kontaktów i silne powiązania, zaufanie i chęć pomocy.

Jak skutecznie zarządzać naszą siecią kontaktów? Kilka pomysłów:

Organizacja

Sieć kontaktów należy po pierwsze zbudować. Z pomocą przychodzą nam wspomniane już portale społecznościowe. Warto wyrobić sobie nawyk zapraszania do kontaktów na portalach społecznościowych takich jak Goldenline (GL) i LinkedIn (LI). W ten sposób budujemy sieć kontaktów biznesowych, które będą aktywne, nawet jak osoba zmieni pracodawcę. LinkedIn od pewnego czasu oferuje również możliwość stworzenia indywidualnego CRM-u (wystarczy zdefiniować sobie grupy wg własnego uznania np. prywatna, zawodowa – można je jeszcze podzielić i każdą osobę w naszej sieci „otagować”. Ułatwi nam to istotnie zarządzanie naszą siecią.

Śledzenie aktualizacji i reagowanie na nie

Spotkania F2F są zapewne najlepszą formą utrzymywania kontaktów, lecz nie zawsze możliwą. Zachęcam w takim wypadku, ponownie do zarządzania kontaktami poprzez Social media. Warto co dziennie poświęcić kilka minut na sprawdzenie aktualizacji naszych kontaktów. Jeśli jakiś post uważamy za interesujący – pogratulujmy, podzielmy się nim, odnieśmy się do niego. Jeśli czyjaś wypowiedź, prezentacja, artykuł zainspirował Cię w jakiś sposób np. do zmiany podejścia, przemyślenia danego tematu na nowo etc. podziękuj tej osobie za inspirację.

Używaj LinkedIn do śledzenia zmian zawodowych osób z Twojej sieci kontaktów. Codziennie otrzymujesz alert na ten temat – możesz (zamiast prostego polubienia) skorzystać z sytuacji i napisać bezpośrednio do osoby, która zmieniła pracę – pogratulować jej i życzyć przyszłych sukcesów. Jeśli ktoś z Twoich kontaktów pracuje w firmie, którą obserwujesz (punkt 4.) i zauważyłeś ciekawe inicjatywy, którymi organizacja dzieli się w mediach społecznościowych (np. nowe inwestycje, projekty etc.) to również warto pogratulować tej osobie oraz ewentualnie dopytać o szczegóły.

Twoja wartość dodana – dzielenie się wiedzą

Warto dzielić się interesującymi informacjami np. raportami branżowymi, artykułami, prezentacjami. Dobrym pomysłem jest również krótkie opisanie własnych spostrzeżeń po przeczytaniu interesującej książki związanej z naszym obszarem zawodowym i podzieleniem się nimi z gronem naszych kontaktów. W ten sposób wspieramy budowanie naszej profesjonalnej marki.

Uczestnictwo w spotkaniach branżowych

Odświeżanie kontaktów podczas uczestnictwa w konferencjach jest doskonałym pomysłem. Zanim wybierzemy się na konferencję dobrze jest sprawdzić w naszej sieci kontaktów, kto również na nią się wybiera. Jeśli podczas konferencji będziemy występowali w roli prelegenta – nie zapomnijmy dodać prezentacji do naszego profilu na LinkedIn – jest to możliwe poprzez platformę slideshare.

9. Członkostwo w stowarzyszeniach związanych z Twoją grupą zawodową

Stowarzyszenia branżowe/zawodowe jak sama nazwa wskazuje zrzeszają osoby piastujące podobne role zawodowe, bądź pracujące w danym obszarze. Dzięki członkostwu mamy dostęp do wiedzy (często stowarzyszenia oferują zniżki na szkolenia, konferencje, dostęp do raportów i analiz branżowych, literatury fachowej), kontaktów i informacji, które mogą stanowić istotną przewagę w procesie poszukiwania pracy. Warto zaangażować się w inicjatywy i prace stowarzyszenia – takie dodatkowe projekty można umieścić później w swoim CV lub i portfolio projektów. Stowarzyszenia mogą również umożliwić nam budowanie własnej profesjonalnej marki – mamy możliwość demonstracji naszej wiedzy i kompetencji. Zdarza się tak, że członków stowarzyszenia prosi się o wypowiedzi dla różnego rodzaju mediów lub też o prezentację, udział w panelu dyskusyjnym podczas konferencji. W Polsce wciąż jeszcze nie doceniamy wagi stowarzyszeń zawodowych. Zupełnie inaczej jest np. w Wielkiej Brytanii, gdzie praktycznie trudno robić jakąkolwiek poważną karierę, nie będąc członkiem stowarzyszenia zawodowego. Czynne uczestnictwo w życiu stowarzyszenia daje również możliwość wymiany doświadczeń oraz udział w prestiżowych projektach branżowych. Niektóre stowarzyszenia wspierają również aktywnie swoich członków w zawodowej zmianie.

10. Przygotowany i rozwijany plan B – alternatywna ścieżka kariery

Więcej o tym wkrótce w kolejnym artykule.

11. Przećwiczone umiejętności komunikacji podczas interview

Przygotowanie do rozmowy rekrutacyjnej jest kluczowe i może stanowić o Twoim sukcesie bądź porażce. Nie zawsze najlepszy kandydat otrzymuje pracę – pracę otrzymuje kandydat, który najlepiej przedstawi się podczas procesu rekrutacyjnego. Etapy procesu mogą być różne, ale w większości (w przypadku osób z doświadczaniem) sprowadzają się do jednej bądź kilku rozmów rekrutacyjnych (pomimo, że wiele mówi się o tym, że nie jest to idealna metoda oceny kandydatów). Trudno przygotowywać się do rozmów rekrutacyjnych na stanowiska, na które jeszcze nie aplikowaliśmy, aczkolwiek warto przećwiczyć sobie odpowiedzi tzw. najczęściej padające pytania rekrutacyjne.

Część procesu rekrutacyjnego przeprowadzają pracownicy działu HR, których celem jest przede wszystkim ocena czy dany kandydat pasuje do kultury organizacyjnej, czy wykazuje odpowiedni poziom motywacji (innymi słowy czy jest szansa, że zostanie w firmie na dłużej). Istnieje szereg pytań, które mogą zostać zadanie podczas klasycznego interview, które warto przećwiczyć. Jeśli Twoje przyszłe plany zawodowe są skonkretyzowane – czyli wiesz jakie stanowiska/role chciałbyś piastować, to warto przestudiować kilka opisów stanowisk, które wskażą Ci jakie kompetencje są poszukiwane. Dzięki tym informacjom będziesz mógł przewidzieć część pytań rekrutacyjnych, gdyż HR-owcy często stosują metodę wywiadu kompetencyjnego (przykład: poszukiwana kompetencja: umiejętności komunikacyjne, przykład pytania rekrutacyjnego: „proszę o podanie sytuacji, w której musiał Pan wykazać się ponadprzeciętnymi zdolnościami komunikacji/proszę o podanie sytuacji, która była swoistym testem na Pana umiejętności komunikacyjne”). Warto zrobić przegląd własnej kariery zawodowej właśnie pod względem kompetencyjnym – czyli zdefiniować jakie kompetencje rozwinęliśmy podczas piastowania konkretnych stanowisk – w jakich sytuacjach/projektach mogliśmy tymi kompetencjami się wykazać.

Symulacja interview

Zachęcam także do zasięgnięcia fachowej pomocy – tzn. przećwiczenia rozmowy rekrutacyjnej z coachem/doradcą kariery (symulacja interview), ponieważ tylko w takim przypadku możesz liczyć na w pełni profesjonalną informację zwrotną. Wyczerpującej informacji zwrotnej nie otrzymasz od potencjalnego pracodawcy, u którego odbyłeś interview. Próżno również szukać informacji zwrotnej u headhuntera, choć zdarza się nielicznym, że przekazują wskazówki czego unikać podczas interview. Jeśli chcesz dobrze przygotować się do ewentualnych rozmów rekrutacyjnych i przećwiczyć taką rozmowę przed spotkaniem ze zdefiniowanym potencjalnym pracodawcą, to skorzystaj z usługi coacha.

12. Budżet awaryjny.

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się jak długo będzie Cię stać na poszukiwanie nowej pracy? Zgodnie z teorią tzw. wolności finansowej - nie ważne ile ktoś zarabia – ważne jakie ma koszty. Poszukiwanie pracy może potrwać kilka miesięcy czasami nawet rok – jeśli mówimy o wysokich stanowiskach. Im wyżej mierzymy, tym procesy rekrutacyjne dłużej trwają. Zdarzają się też różne sytuacje i powody, dla których nie otrzymujesz satysfakcjonującej Cię oferty pracy.

Poza prozaicznym faktem, że podczas poszukiwania pracy musimy się z czegoś utrzymać, to warto wziąć pod uwagę również to, że poszukiwanie pracy nie jest zupełnie bezkosztowe. W naszym kraju nie ma jeszcze zasady, że kandydatom zwraca się koszty podróży – w każdym razie nie jest to normą (oczywiście jeśli część procesu rekrutacyjnego odbywa się poza krajem wówczas takie koszty są pokrywane). W trakcie poszukiwania pracy warto również wykorzystać trochę czasu (jeśli jesteśmy zwolnieni z obowiązku świadczenia pracy), żeby się dokształcić oraz być może nawiązać kolejne kontakty podczas uczestnictwa w szkoleniach/kursach, konferencjach branżowych lub studiach podyplomowych. Wysoka jakość kształcenia oczywiście kosztuje.

Warto również w niektórych momentach lub podczas całego procesu wesprzeć się radą/pomocą fachowców z zakresu doradztwa zawodowego/career coachingu – takie usługi są dość drogie. Mając na uwadze powyższe fakty warto przygotować sobie i powiększać nasz budżet awaryjny.

Podsumowując, przygotowany oraz aktualizowany „Career Emergency Plan” może zapewnić Ci spokój ducha oraz być może zaowocować nowymi ofertami pracy, o których wcześniej nie myślałeś.

Ready to Jump Agnieszka Piątkowska