Etyka w zawodzie tłumacza

Etyka w zawodzie tłumacza Image courtesy of Naypong/ FreeDigitalPhotos.net

Etyka w zawodzie tłumacza to nic innego jak: prawda, zaufanie, lojalność.

Etyka, gałąź filozofii, jest nauką zmierzającą do ustalenia wspólnych i swoistych ocen i norm zachowań. Praca tłumacza, jak każdy inny zawód, również posiada swoją etykę. Rozważania na ten temat należy rozpocząć od określenia zakresu odpowiedzialności tłumacza. Osoba dokonująca przekładu przede wszystkim odpowiada za prawidłowe przekazanie treści docelowemu odbiorcy. Wydaje się to łatwe, ale praktyczne wykonanie jest już dużo trudniejsze, gdyż za słowami, kryje się nie tylko ich podstawowe znaczenie ale także kontekst socjolingwistyczny języka źródłowego, który często odbiega znacząco od kontekstu języka docelowego. Należy także wziąć pod uwagę intencje autora tekstu, które nie zawsze są jednoznaczna i łatwe do odkrycia.

Podobne artykuły:

Mając na uwadze ten ostatni aspekt, osoby dokonujące przekładu literackiego pozostają zazwyczaj w ścisłym kontakcie z autorem dzieła, często posiłkując się zabiegiem zwanym „back translation”(czyli tłumaczeniem już przetłumaczonego tekstu na język źródłowy), po to właśnie, aby jak najdokładniej przekazać intencje autora wyrażone poprzez nastrój, rytm i styl utworu.

Precyzja i dokładność

W przypadku tekstów użytkowych, takich jak instrukcje, umowy, analizy ekonomiczne, itp., najważniejszą wartością wydaje się być precyzja i wybór jak najdokładniejszych znaczeniowo słów. Od tej precyzji i dokładności zależą warunki współpracy firm, jeżeli mamy do czynienia z umowami, obowiązującymi przepisami, dyrektywami, uchwałami, itp. Od jakości i dokładności tłumaczenia zależeć może pomyślność przedsięwzięcia (np. przy specyfikacji przetargowej), funkcjonowanie urządzeń (przy instrukcjach obsługi czy montażu). Nawet zakładając, że tłumacz dokonujący przekładu jest biegły w dziedzinie z której pochodzi tekst, musimy wziąć pod uwagę całą złożoność materii językowej, która często nie pozwala na uniknięcie niejasności, dwuznaczności czy wyboru nieprawidłowego kontekstu.

Dlatego oprócz oczywistej dbałości o stały rozwój swoich umiejętności językowych i warsztatu pracy, tłumacz wykonując swoją pracę powinien stosować się do dobrych zwyczajów, przepisów prawa i etyki zawodowej.

Organizacje skupiające tłumaczy (np. TEPIS), a także inne instytucje tworzą zbiory zasad praktyki zawodowej w ramach tłumaczeń ustnych i pisemnych. Najczęściej czytamy o następujących zasadach etyki zawodowej:

    • 1. godności osoby zaufania publicznego
    • 2. obowiązku zachowania staranności i wierności
    • 3. obowiązku bezstronności
    • 4. obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej
    • 5. obowiązku przyznania się do braku kompetencji językowych
    • 6. obowiązku doskonalenia kwalifikacji zawodowych
    • 7. obowiązku korzystania z pomocy warsztatowych
    • 8. obowiązku dzielenia się wiedzą
    • 9. obowiązku uczciwości rozliczeń
    • 10. solidarności koleżeńskiej

Omówmy kilka z wyżej wymienionych punktów, naszym zdaniem najciekawszych.

Agata Rybacka Skrivanek Sp. z o.o. Warszawa