Niezdolność do pracy – dla kogo zasiłek chorobowy?

Niezdolność do pracy – dla kogo zasiłek chorobowy? nf.pl

Zasiłek chorobowy zapewnia pracownikowi środki na utrzymanie w sytuacji, gdy utracił zdolność wykonywania pracy zarobkowej. Komu, od kiedy i na jak długo przysługuje prawo do niego oraz jak ustala się jego wysokość ? Oto najważniejsze reguły.

Zasady przyznawania zasiłku chorobowego reguluje ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 2005 r. Nr 31 poz. 267, późn. zm.), zwana dalej ustawą ubezpieczeniową.

Komu przysługuje prawo do zasiłku?

Głównym kryterium prawa do zasiłku jest bycie objętym ubezpieczeniem chorobowym, czyli opłacanie składek do ZUS. Wbrew pozorom zasiłek chorobowy nie przysługuje jednak tylko pracownikom zatrudnionym na umowę pracę. Na podstawie ubezpieczenia dobrowolnego może być przyznany również osobom wykonującym pracę nakładczą (potocznie zwaną chałupniczą) czy zatrudnionym na umowę-zlecenie, duchownym czy osadzonym w więzieniu lub areszcie, którzy wykonują odpłatną pracę.

Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego przysługuje objętymubezpieczeniem chorobowym obowiązkowym:

  • pracownikom,
  • członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielnikółek rolniczych,
  • osobom odbywającym służbę zastępczą,
  • oraz objętym ubezpieczeniem chorobowym dobrowolnym:
  • osobom wykonującym pracę na podstawie umowy agencyjnej lubumowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osobom z nimiwspółpracującym, w tym osobom świadczącym pracę na podstawie umowyuaktywniającej, określonej przepisami ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece naddziećmi w wieku do 3 lat (Dz.U. Nr 45, poz. 235 ze zm.),
  • osobom wykonującym pracę nakładczą,
  • osobom prowadzącym pozarolniczą działalność oraz osobom znimi współpracującym,
  • osobom wykonującym odpłatnie pracę, na podstawie skierowaniado pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowegoaresztowania,
  • duchownym.

Podobne artykuły:


Kogo obowiązuje okres wyczekiwania? Rozpoczęcie pracy azasiłek chorobowy

Przepisy nie zawsze gwarantują nam prawo do zasiłku chorobowegood razu po rozpoczęciu zatrudnienia u nowego pracodawcy. Świadczenieprzysługuje ubezpieczonym osobom przeważnie dopiero po tzw. okresiewyczekiwania, czyli 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Jeśliprzerwa między ustaniem poprzedniego stosunku pracy a rozpoczęciem obecnegozatrudnienia przekroczyła 30 dni, okresy ubezpieczenia nie będą się sumować,chyba że była ona spowodowana:

  • urlopem wychowawczym,
  • urlopem bezpłatnym,
  • odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierzazawodowego.

Jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem wdrodze do pracy lub z pracy lub osoba posiada co najmniej 10-letni okresobowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, masz prawo do zasiłku chorobowego odpierwszego dnia zatrudnienia.

Prawo to przysługuje również:

  • absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęciubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiówwyższych;posłom i senatorom, którzy przystąpili doubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Zasiłek chorobowy – od kiedy, na jak długo, ile wynosi?

Zasiłek chorobowy nie jest przyznawany od pierwszego dnianiezdolności do pracy, chyba że pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracownikówbądź niezdolność do pracy dotyczy osoby samozatrudnionej. W tych dwóchprzypadkach ZUS bierze na siebie finansowanie ubezpieczonego na czas chorobyjuż od pierwszego dnia.

W przypadku pracowników, osób wykonujących pracę nakładcząoraz odbywających służbę zastępczą przez pierwsze 33 dni choroby wypłacane jestprzez pracodawcę wynagrodzenie chorobowe w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru.W 34. dniu choroby ubezpieczony zyskuje uprawnienie do zasiłku chorobowego wtej samej wysokości. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku pracowników, którzyukończyli 50. rok życia najpóźniej w roku poprzedzającym chorobę. Prawo dozasiłku chorobowego przysługuje im już od 15. dnia niezdolności do pracy.

Kwota zasiłku chorobowego ulega zmniejszeniu do wysokości 70proc. podstawy wymiaru, jeśli osoba uprawniona do świadczenia przebywa w szpitalu.Wyjątek stanowią ubezpieczeni w wieku 50+, a także osoby wykonujące pracęnakładczą bądź odbywające służbę zastępczą. W ich przypadku kwota zasiłkuchorobowego nie ulega obniżeniu.

Istnieje ograniczenie co do długości okresu niezdolności dopracy, w czasie którego ubezpieczonemu przysługuje zasiłek chorobowy.Przeważnie wynosi on nie więcej niż 182 dni. Przepisy ustawy ubezpieczeniowejdopuszczają jednak wyjątki w tym względzie. Okres ten wydłuża się do 270 dni wprzypadku osób chorujących na gruźlicę oraz od 2009 r. również ubezpieczonychkobiet, których niezdolność do pracy przypada na okres ciąży. W każdymprzypadku do tego okresu wlicza się czas, w którym ubezpieczonemu wypłacanebyło wynagrodzenie chorobowe przez pracodawcę (33 lub 15 dni).

W niektórych sytuacjach pracownikowi przysługuje zasiłekchorobowy nawet po ustaniu zatrudnienia. Dzieje się tak w przypadku, gdyniezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni oraz powstała:

  • nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułuubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego albo
  • nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułuubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego - w razie choroby zakaźnej, którejokres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni lub innej choroby, której objawychorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby(oznaczonej w zaświadczeniu lekarskim kodem literowym "E").

Kiedy 100 procent?

W szczególnych przypadkach, które zostały uwzględnione w art.11 ust. 1 ustawy ubezpieczeniowej, pracownik ma prawo do zasiłku chorobowegoodpowiadającego 100 proc. podstawy wymiaru. Dotyczy to osób, którychniezdolność do pracy:

  • przypada na okres ciąży,
  • została spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracydo domu,
  • związana jest z poddaniem się niezbędnym badaniomlekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów(także zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów).

Zgodnie z art. 36. ust. 1. ustawy ubezpieczeniowej, podstawęwymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemupracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolnośćdo pracy.

W przypadku pracowników zatrudnionych na pełen etatpodstawa wymiaru nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzeniaodpowiedniej do stażu pracy, jaką otrzymamy po odliczeniu kwoty odpowiadającej13,71 proc. tego wynagrodzenia.

Ubezpieczenie zleceniobiorcy

Pracodawca nie ma obowiązku opłacania składek naubezpieczenie chorobowe, jeśli zatrudnia osobę na umowę inną niż umowa o pracę.Jeśli obie strony wyrażą taką wolę, pracownik może jednak zostać objęty tzw.nieobowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym. Ten rodzaj ubezpieczenia zakładam.in. dłuższy okres wyczekiwania na uzyskanie prawa do zasiłku. Obecnie wynosion 90 dni (dawniej 180 dni).








Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego przysługuje
objętym ubezpieczeniem chorobowym obowiązkowym:


pracownikom,


członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych i
spółdzielni kółek rolniczych,


osobom odbywającym służbę zastępczą,


oraz objętym ubezpieczeniem chorobowym dobrowolnym:


osobom wykonującym pracę na podstawie umowy agencyjnej lub
umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z
Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osobom z nimi
współpracującym, w tym osobom świadczącym pracę na podstawie umowy
uaktywniającej, określonej przepisami ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad
dziećmi w wieku do 3 lat (Dz.U. Nr 45, poz. 235 ze zm.),


osobom wykonującym pracę nakładczą,


osobom prowadzącym pozarolniczą działalność oraz osobom z
nimi współpracującym,


osobom wykonującym odpłatnie pracę, na podstawie
skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub
tymczasowego aresztowania,


duchownym.




Professional Services Daria Szewczyk