Zwalniasz? Pamiętaj o konsultacji związkowej

Zwalniasz? Pamiętaj o konsultacji związkowej kwintessential.co.uk

Związki zawodowe działające w Polsce skupiają jedynie kilkanaście procent pracowników. Z tego powodu wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że pracodawca ma obowiązek konsultować z nimi zamiar wypowiedzenia umowy o pracę.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że z przepisów powszechnie obowiązujących, wynikają przysługujące związkom zawodowym określone uprawnienia, którym odpowiadają obowiązki leżące po stronie pracodawcy. Kwestię tę regulacje przede wszystkim kodeks pracy, a także ustawa o związkach zawodowych czy ustawa o społecznej inspekcji pracy.

Lepiej wiedzieć

Brak wiedzy o tych obowiązkach, a przede wszystkim brak ich wypełnienia przez pracodawcę może mieć dla niego daleko idące negatywne konsekwencje. Może to oznaczać konieczność poniesienia dodatkowych kosztów w postaci zapłaty pracownikowi stosownego odszkodowania lub też konieczność przywrócenia pracownika do pracy. Co więcej, w niektórych przypadkach to przywrócenie będzie nawet obligatoryjne i może pracodawcę kosztować dużo więcej niż wynagrodzenie za okres wypowiedzenia pracownika.

Wypowiedzenie musi mieć powód

Zestawiając katalog uprawnień związków zawodowych w szczególności należy wskazać na te przysługujące przedstawicielom pracowników w przypadku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, które wynikają z kodeksu pracy. Jak podkreśla się w doktrynie prawa pracy, jest to „normalny” czy też „standardowy” tryb rozwiązywania umowy, w ramach, którego pracodawca jest zobowiązany wskazać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie. Przyczyna ta nie musi być jednak szczególnie „ciężka” czy istotna. Musi jednak odpowiednio uzasadniać rozstanie się.

Obowiązek konsultacji związkowej

Niemniej jednak podstawowym obowiązkiem pracodawcy w przypadku powzięcia przez niego zamiaru rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem jest dokonanie tzw. konsultacji związkowej w trybie art. 38 kodeksu pracy. Innymi słowy na pracodawcy spoczywa ustawowy obowiązek skonsultowania z organizacją związkową reprezentującą danego pracownika zamiaru rozwiązaniu umowy o pracę.

Trzy przesłanki do rozmów

Oczywiście powyższe nie oznacza bezwzględnego obowiązku konsultowania przez pracodawcę każdego zamierzonego wypowiedzenia. Taki obowiązek taki zaistnieje, jeśli spełnione zostaną trzy przesłanki określone przepisami. Pierwszą z nich jest przede wszystkim działanie u danego pracodawcy organizacji związkowej.

Prawo nie tylko związkowców

W drugiej kolejności dla powstania obowiązku konsultacyjnego ma znaczenie czy dany pracownik jest członkiem danego związku zawodowego lub też czy nie zwrócił się do tej organizacji związkowej z wnioskiem o objęcie go reprezentacją w stosunku do pracodawcy, a ta organizacja wyraziła zgodę na taką ochronę. Taki obowiązek wynika z art. 7 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych zgodnie, z którym na wniosek pracownika niezrzeszonego związek zawodowy może podjąć się obrony jego praw i interesów wobec pracodawcy. Należy zwrócić przy tym uwagę, że decydujące znaczenie ma tu pozytywna decyzja organizacji związkowej o podjęciu się obrony a nie jedynie wniosek złożony przez pracownika.

Rodzaj umowy

Trzecią przesłanką jest rodzaj umowy o pracę, którą zamierza wypowiedzieć pracodawca. Jeśli jest to umowa o pracę na czas nieokreślony to obowiązek konsultacyjny wynikający z art. 38 kodeksu pracy zaistnieje. Natomiast w przypadku innych rodzajów umów o pracę np. umowy na czas określny, umowy na okres próbny czy umowy na zastępstwo takiego obowiązku konsultacyjnego nie ma.

Co dalej?

Gdy spełnione zostaną wskazane powyższe przesłanki, pracodawca zobowiązany jest zawiadomić na piśmie reprezentującą pracownika organizację o zamiarze rozwiązania z nim umowy, wskazując przy tym przyczyny zwolnienia. Jeżeli związek uważa, że wypowiedzenie byłoby nieuzasadnione, może w ciągu pięciu dni od otrzymania zawiadomienia zgłosić pracodawcy zastrzeżenia na piśmie. Ponadto po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej, a także w razie niezajęcia przez nią w terminie stanowiska, pracodawca podejmuje samodzielnie decyzję w sprawie wypowiedzenia. Należy podkreślić, że pracodawca nie jest związany negatywnym stanowiskiem organizacji związkowej.

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Marcin Wojewódka