Przysięgłe tłumaczenie tekstów - jak to wygląda w praktyce?

Przysięgłe tłumaczenie tekstów - jak to wygląda w praktyce? SUMMA LINGUAE S.A.

Tłumaczenie przysięgłe to tłumaczenie tekstu wykonane i / lub poświadczone przez tłumacza przysięgłego. Taki poświadczony przekład musi mieć odpowiednią, zgodną z obowiązującymi standardami, formę. Jak rzecz wygląda w praktyce?

Przysięgłe tłumaczenie tekstu potrzebne jest zazwyczaj w sytuacji, w której dane dokumenty trzeba przedłożyć oficjalnie w jakimś urzędzie czy instytucji państwowej. Najczęściej są to więc: akty ślubu, urodzenia lub zgonu, dyplomy, różnego rodzaju umowy, akta sądowe czy dokumentacja medyczna. W takim tłumaczeniu istotny jest każdy szczegół. Tłumacz pracuje nie tylko nad samym tekstem, ale opisuje także wygląd dokumentu, przystawione pieczątki, a nawet ewentualne błędy językowe. Całość podpisuje (poświadcza) własnym nazwiskiem oraz pieczęcią wskazującą na posiadane uprawnienia do wykonywania przysięgłych tłumaczeń tekstów, ale po kolei…

Gdy niezbędne jest tłumaczenie przysięgłe…

Można udać się wprost do tłumacza przysięgłego i kupić u niego taką usługę lub przetłumaczyć dany dokument u zwykłego tłumacza, a potem tylko poświadczyć to u osoby mającej uprawnienia do wykonywania tłumaczeń przysięgłych. Jeśli komuś zależy na czasie, druga opcja najpewniej zajmie tego czasu mniej, choć niekoniecznie będzie tańsza. Tłumaczy przysięgłych jest stosunkowo niewielu, a terminy wykonania usługi mogą być dość odległe. Samo poświadczenie zajmuje natomiast mniej czasu, zatem jest szansa na szybsze zamknięcie sprawy.

Prawidłowo przygotowane przysięgłe tłumaczenie tekstu

Przysięgłe tłumaczenia tekstów opatrzone są zwykle wieloma różnymi opisami i uwagami tłumacza. Standardowo, zawiera się w nich między innymi informacje o tym, czy dane tłumaczenie wykonane zostało z oryginału dokumentu czy też jego kopii oraz – oczywiście - z jakiego języka. Jeżeli na przykład dostarczony tłumaczowi dokument jest zniszczony, a przez to częściowo nieczytelny, ta informacja także znajduje się w tłumaczeniu przysięgłym.

Tłumaczenia przysięgłe – co i jak się tłumaczy, a co pozostaje bez zmian?

  • Imiona, nazwiska, nazwy własne firm czy instytucji, nazwy geograficzne, adresy etc. pozostawia się w tłumaczeniu przysięgłym w ich oryginalnym brzmieniu, włącznie ze znakami diakrytycznymi, jeśli język, z którego się tłumaczy dany tekst takowe posiada. Nieco inaczej natomiast sytuacja wygląda, gdy tłumaczy się tekst z pieczęci, w którym pojawia się nazwa własna na przykład szkoły lub jakiejś instytucji, która posiada swój odpowiednik w kraju i języku, na który się tę nazwę przekłada. Wtedy rezygnuje się z oryginalnego brzmienia.
  • Pojawiające się w dokumencie nazwy geograficzne, które w chwili wykonywania tłumaczenia są już nieaktualne, bo zmieniła się na przykład nazwa kraju lub miasta albo (jak to miało miejsce choćby w Polsce) administracyjny podział na województwa, pozostawia się bez zmian, tj. w dawnym brzmieniu – zgodnym z geopolitycznym podziałem świata obowiązującym w chwili powstawania / wystawiania danego dokumentu.
  • Wszystkie występujące w tłumaczonym dokumencie stemple i pieczęcie powinny być przetłumaczone i / lub opisane. Jeżeli powtarzają się, w przypadku każdego kolejnego razu pojawia się już tylko adnotacja, że tłumaczenie bądź opis znajdują się już w dokumencie. Bardzo ważnym elementem przysięgłego tłumaczenia dokumentu państwowego jest informacja o tym, jakiego kraju stempel widnieje w tymże dokumencie, czyli godło jakiego państwa pojawia się w najważniejszej pieczęci.
  • W przypadku trudnych do odczytania fragmentów tłumaczonego przysięgle tekstu, pozostawia się je bez tłumaczenia. Tłumacz dopisuje jedynie w stosownym miejscu uwagę o tym, iż dany fragment jest niewidoczny lub nieczytelny, na przykład ze względu na duży stopień zniszczenia dokumentu. Tego typu adnotacje umieszczone są zwykle w nawiasach kwadratowych. W podobny sposób tłumacz ma obowiązek informować w tłumaczeniu przysięgłym o fragmentach skreślonych, poprawianych czy dopisywanych w oryginale.
  • Tłumacz nie jest zobowiązany w przysięgłym tłumaczeniu tekstu do zachowania niepoprawności językowej występującej ewentualnie w oryginalnym dokumencie (błędy ortograficzne, interpunkcyjne lub stylistyczne). Może on natomiast poinformować o tym w uwagach od siebie zamieszczanych w tłumaczeniu. Inaczej rzecz wygląda w przypadku literówek występujących w najważniejszych fragmentach tłumaczonego dokumentu (nazwiska, daty, numery, adresy). Te muszą być w tłumaczeniu zachowane, jednakże w adnotacjach tłumacz może umieścić stosowną uwagę od siebie na ten temat.
  • Jeśli w dokumencie pojawia się język trzeci, inny niż język źródłowy i docelowy, w tłumaczeniu przysięgłym fragmenty te nie są przekładane, a jedynie opisywane.
  • W tłumaczeniach przysięgłych, dla uniknięcia nieporozumień, stosuje się słowny zapis daty (przynajmniej w przypadku miesięcy).
  • Wszelkie pojawiające się w oryginale tłumaczonego dokumentu skróty czy skrótowce muszą być w przysięgłym tłumaczeniu tekstu rozwinięte i przełożone na język docelowy.

Ile kosztuje przysięgłe tłumaczenie tekstów?

Standardy tłumaczeniowe w Polsce, wykonywanie zawodu tłumacza przysięgłego, jak również stawki bazowe za tłumaczenia przysięgłe regulują ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20150000487) oraz odpowiednie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W przypadków przysięgłego tłumaczenia tekstów jednostką rozliczeniową jest strona, na którą składa się 1125 znaków typograficznych. Wysokość stawek zależy przede wszystkim od grupy językowej, w której wykonywane jest tłumaczenie oraz od jego kierunku (droższe jest tłumaczenie na język obcy niż z języka obcego na polski) i oczywiście od terminu wykonania zlecenia. Szczegółowa tabela stawek wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego wg Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 roku znajduje się między innymi na stronie Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych http://tepis.org.pl/pdf-doc/prawo/stawki.pdf. Poniżej tylko jej fragmenty…

Czynności wykonywane przez łumacza przysięgłego1125 znaków tłumaczenia na język polski z językaz danej grupy językowej1125 znaków tłumaczenia na język polski z języka z danej grupy językowej ze sporządzeniem tłumaczenia
w dniu zlecenia
Sprawdzenie i poświadczenie 1125 znaków tłumaczenia z języka obcego na polski
I grupa językowa23 zł46 zł11,50 zł
II grupa językowa24,77 zł49,54 zł12,38 zł
III grupa językowa30,07 zł60,14 zł15,03 zł
IV grupa językowa33,61 zł67,22 zł16,80 zł


Czynności
wykonywane
przez łumacza przysięgłego
1125 znaków tłumaczenia
z języka polskiego na język obcy
z danej grupy językowej
1125 znaków tłumaczenia
z języka polskiego na język obcy z danej
grupy językowej
ze sporządzeniem tłumaczenia w dniu zlecenia
Sprawdzenie i poświadczenie
1125 znaków tłumaczenia z języka polskiego na obcy
I grupa językowa30,07 zł60,14 zł15,03 zł
II grupa językowa35,38 zł70,76 zł17,69 zł
III grupa językowa40,69 zł81,38 zł20,34 zł
IV grupa językowa49,54 zł99,08 zł24,77 zł


Grupy językowe 

  • I angielski, niemiecki, francuski, rosyjski
  • II inny język europejski i język łaciński
  • III język pozaeuropejski posługujący się alfabetem łacińskim
  • IV język pozaeuropejski posługujący się alfabetem niełacińskim lub ideogramami

Podane stawki są stawkami bazowymi obowiązującymi w przypadku zleceń na tłumaczenia przysięgłe wykonywanych na potrzeby prokuratury, policji lub organów administracji publicznej. W przypadku zleceń prywatnych przyjmowanych przez tłumaczy przysięgłych, tabela ta stanowi tylko pewien punkt odniesienia, będąc pomocną dla obu stron podczas indywidualnych negocjacji stawek.

Jak znaleźć tłumacza przysięgłego?

Zgodnie z wcześniej wspominaną ustawą, zawód tłumacza przysięgłego mogą wykonywać tylko te osoby, które spełniają określone, wymieniane przez ustawodawcę warunki (są to między innymi: obywatelstwo polskie, wyższe wykształcenie, niekaralność). Najważniejszym spośród nich jest zdanie państwowego egzaminu na tłumacza przysięgłego. Lista wszystkich tłumaczy przysięgłych w Polsce znajduje się między innymi na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości http://ms.gov.pl/pl/lista-tlumaczy-przysieglych/. Dobrych tłumaczy bez takich uprawnień można natomiast znaleźć na http://oferia.pl/zlecenia/teksty-tlumaczenia.