Stres w pracy

Stres w pracy www.sxc.hu

Stres jest nieodłącznym elementem pracy każdego pracownika. Ważne jest jednak, aby jego poziom był na optymalnym poziomie i mobilizował do działania. Należy wykształcić w sobie umiejętność zarządzania stresem.

Począwszy od nieprzewidzianych zmian w skrupulatnie zaplanowanym dniu pracy, radzenia sobie z wymaganiami szefa, oczekiwaniami firmy, klientów i współpracowników, na korkach i kolejkach kończąc. Ciągle zmieniająca się sytuacja na polskim rynku również wprowadza niepokój i dodatkowy stres.

Jak w takiej sytuacji radzić sobie ze stresem i nie dać się zwariować? Na początku należy poznać podłoże psychologiczne i fizjologiczne stresu, zrozumieć mechanizm jego działania i wpływ na nasz organizm. Stresu nie da się uniknąć. Najlepszą receptą jest nauczyć się nim zarządzać i wykorzystać go do mobilizacji organizmu i efektywnego działania.

Stres, czyli…

zgodnie z książkową definicją, to wydłużający się w czasie podwyższony stopień napięcia i ogólnego pobudzenia naszego organizmu. Może skutkować spadkiem wydajności naszego działania, różnymi chorobami i negatywnymi skutkami dla organizmu. Może mieć także pozytywne skutki, dzięki optymalnemu pobudzeniu będziemywstanie się uporać z daną sytuacją.

Na ogół stres uważamy za stan negatywny. Jednak pewien poziom stresu jest niezbędny, aby organizm efektywnie funkcjonował. Do codziennej wydajności naszego organizmu potrzebny jest optymalny poziom stresu. Odpowiedni poziom stresu pełni funkcje mobilizacji, dodaje energii. Każdy organizm ma inne predyspozycje i potrzebuje innego poziomu stresu, aby działać w pełni sił. Zależy to od naszych indywidualnych uwarunkowań.

Wykres przedstawiony poniżej obrazuje zależność między poziomem stresu a wydajnością organizmu:


Wykres

Jaki stres odczuwasz?

Hans Selye definiuje stres jako naturalną normalną reakcję biologiczną każdego organizmu, która jest nieuniknioną częścią naszego życia. Brak reakcji stresowej oznacza śmierć organizmu. W zależności od tego jak postrzegane jest przez jednostkę pobudzenie organizmu Hans Selye wyróżnił kilka rodzajów stresu:

1. Eustress

Stan fizjologicznego pobudzenia, który towarzyszy wydarzeniom ekscytującym i pozytywnym, takim jak np. ślub, sport ekstremalny, zwycięstwo w zawodach. Ten stresu motywuje nas najczęściej do działania.

2. Under – stress

To przeciwieństwo eustressu, czyli brak pobudzenia organizmu i brak motywacji do działania. Towarzyszy mu uczucie znudzenia i braku chęci działania, poczucie bezradności. Powstaje, gdy brakuje bodźców stymulujących.

3. Over - stress

Przeciążenie organizmu. Następuje gdy stymulacja jest zbyt duża, zarówno fizyczna jak i psychiczna. Pojawia się, gdy przetworzenie docierających do nas bodźców przekracza granice naszych możliwości.

4. Distress

Długotrwałe przeciążenie organizmu, gdy organizm narażony jest na bodźce przez długi czas. Pojawiają się w nim takie emocje jak: złość, sfrustrowanie, lęk, bezradność. Distress może powodować choroby psychosomatyczne.

Obserwacja

A zatem warto obserwować, czy przeżywany stres jest eustressem, który pomaga nam w osiąganiu zamierzonych celów oraz motywuje do działania. Groźny jest dla nas zarówno nadmiar stresu (czyli stan distressu oraz over-stressu), ale również brak jakiegokolwiek pobudzenia (czyli under-stress), co wpędza nas w poczucie bezradności i apatii. Na co w takim razie zwrócić uwagę aby zorientować się, że stres próbuje przejąć nad nami kontrolę? Zacznijmy od objawów stresu.

Przykład

Wyobraźmy sobie np. początkującego przedstawiciela handlowego, który za moment ma odbyć rozmowę z klientem. Jego praca serca przyspiesza, oddech jest płytki i szybki, dłonie i głosdrżą. Są to pierwsze fizjologiczne objawy stresu. Należą do nich również: napięcie mięśni, nadmierna potliwość, podniesione ciśnienie krwi.

Wróćmy do naszego przedstawiciela, który stojąc przed drzwiami ciągle wykonuje jakieś ruchy, nerwowo porusza nogą, robi krok w przód, krok w tył, ręką na zmianę podpiera ścianę lub drzwi. Rano nie tknął śniadania, bo znów nie był głodny. Denerwuje się, że od kilku dni nie może się porządnie wyspać i jest rozdrażniony. Wchodząc do klienta, zostawia swoją teczkę na zewnątrz…

Objawy

Tym razem objawy stresu możemy zaobserwować tutaj na poziomie zachowań. Brak lub wręcz nadmierny apetyt, wykonywanie nerwowych ruchów lub tików (obgryzanie paznokci), rozdrażnienie, roztargnienie,jak również zaburzenia snu mogą sugerować, że poziom stresu jest zbyt wysoki.

Wchodząc do klienta przedstawiciel przypomina sobie, że zostawił teczkę na zewnątrz, co wybija go z rytmu. Traci swoją pewność siebie i zapomina co chciał powiedzieć. Szybko układa w głowie od nowa swoją wypowiedź, ale trudno mu zebrać myśli. Za to pojawia się uczucie złości i rozczarowania. Nasz bohater zaczyna odczuwać efekty stresuna poziomie emocji.

W powyższym przykładzie wystąpiło wiele objawów stresu naraz, w dużej mierze ze względu na potrzebę ich zaprezentowania. Nie muszą one jednak występować w takim zestawieniu. Mogą pojawiać się pojedynczo, na różnym poziomie intensywności. Ilość i intensywność objawów może, natomiast, być dla nas informacją o tym, z którym rodzajem stresu mamy do czynienia (eustress, distress, over-stress).

Co więcej, na każdy z wyżej wymienionych objawów stresu można spojrzeć również jak na ciąg przyczynowo skutkowy. Kiedy pojawia się pierwsza oznaka stresu może wywołać kolejny stres wpędzając organizm w błędne koło stresu.

Podobne artykuły:

Marta Sykut Adeptia