Sztuka zarządzania stresem

Sztuka zarządzania stresem Julia Freeman-Woolpert

Przeżywanie stresu jest ściśle związane z naszą subiektywną oceną sytuacji. Jeżeli nam się wydaje, że sobie nie poradzimy z wykonaniem zadania.

Gdy zadanie jest dla nas za trudne, mamy za mało czasu, nie mamy wystarczających zasobów, to nawet gdy obiektywnie istnieje możliwość zrealizowania zadania, będziemy doświadczać stresu.

Stres jest szczególną relacją pomiędzy osobą a środowiskiem, którą osoba ocenia jako nadwerężającą jej zasoby i zagrażającą dobrostanowi- R. Lazarus

Naturalna reakcją organizmu

Można w niej wyróżnić trzy stadia:

Mobilizacja –   początkowa,   alarmowa   reakcja   zaskoczenia   i   niepokoju   spowodowana konfrontacją  z  nową  sytuacją.  Po  początkowym  okresie  lęku  występuje  pełna  mobilizacja  i wykorzystanie    potencjalnych    możliwości    jednostki.    Następuje    aktywizacja    procesów psychologicznych  np.  sprawniej  przebiegają  procesy  spostrzegania  i  myślenia,  reakcje  są szybsze i bardziej intensywne, zachowanie zmienia się adekwatnie do sytuacji.

Rozbrojenie –  na  skutek  przedłużającego  się  stresu  i  wzrostu  jego  natężenia  następuje obniżenie  poziomu  czynności  psychicznych,  trudno  jest  skupić  uwagę,  myśleć  logicznie, przewidywać  skutki  własnego  działania.  Często  pojawia  się  zahamowanie  i  schematyzm  w działaniu,  niekiedy  bezradność.  Przeżywane  emocje  wymykają  się  spod  kontroli  i  człowiek przejawia wyraźne oznaki strachu lub gniewu.

Destrukcja - żadna czynność nie jest wykonywana poprawnie, człowiek staje się niezdolny do adekwatnej  oceny  sytuacji,  często  gwałtownie  obniża  się  poziom  motywacji  do  działania  i radzenia sobie z sytuacją, co może prowadzić do rezygnacji z dalszego działania. W tej fazie ujawniają  się  niekiedy  zachowania  takie,  jak  gwałtowne  poszukiwanie  pomocy,  płacz, ucieczka, agresja skierowana przeciwko innym ludziom lub przedmiotom albo też przeciwko sobie.*
*wg Janusza Reykowskiego

Style radzenia sobie ze stresem

Styl  skoncentrowany  na  działaniu – poszukiwanie  informacji  i  podejmowanie  bezpośrednich działań.

Osoba  preferująca  ten  styl  radzenia  sobie  ze  stresem  poszukuje  informacji,  by  efektywniej osiągnąć  zagrożony  cel  lub  łatwiej  poradzić  sobie  z  poniesioną  porażką;  podejmuje  wszelkie możliwe działania ukierunkowane na zmianę otaczającego świata. Główny nacisk położony jest na zadanie lub planowanie rozwiązania problemu.

1. Styl  skoncentrowany  na  emocjach

Polega  na  zmianie  sposobu  patrzenia  na  siebie  lub otoczenie – tak by redukować przykre emocje. Styl ten charakterystyczny jest dla osób, które w sytuacjach stresowych wykazują tendencję do koncentracji na sobie, na własnych przeżyciach emocjonalnych, takich jak złość, poczucie winy, napięcie.  Osoby  preferujące  ten  styl  radzenia  sobie  ze  stresem  wykorzystują  następujące mechanizmy obronne:

    • dystansowanie  się  –  usuwanie  ze  świadomości  problemu  („pomyślę  o  tym jutro”, jak mawiała Scarlett o’Hara),
    • projekcja – przypisywanie własnych emocji innym ludziom,
    • reakcja  upozorowana  –  ukrywanie  jakiegoś  motywu  przed  samym  sobą,  a przypisywanie sobie motywu wprost przeciwnego („to tylko i wyłącznie dla Twojego, a nie mojego dobra, ja się dla Ciebie poświęcam”),
    • wyparcie – odrzucenie myśli i motywów, które mogłyby wywołać poczucie winy.

2. Styl skoncentrowany na unikaniu

Powstrzymanie się od wszelkich działań. Osoby  charakteryzujące  się  tym  stylem  w  sytuacjach  stresowych  wykazują tendencję   do   wystrzegania   się   myślenia   i   przeżywania.   Styl   ten   może przyjmować dwie formy:

    • angażowanie     się     w     czynności     zastępcze     (oglądanie     telewizji,objadanie się, sen),
    • poszukiwanie kontaktów towarzyskich.

Podobne artykuły:

Przedsiębiorstwo Wielobranżowe ALTKOM Sp. z o.o. Łukasz Janiec