Wady i zalety rozmów kwalifikacyjnych

Wady i zalety rozmów kwalifikacyjnych www.fotolia.pl

Wywiad ustrukturyzowany; wywiad częściowo ustrukturyzowany; wywiad kompetencyjny; rozmowa w oparciu o metodę biograficzną / o metodę epizodyczną; wywiad stresujący; metoda studium przypadku - wady i zalety różnych typów rozmów kwalifikacyjnych.

1. Wywiad ustrukturyzowany

Cechy: W tej metodzie prowadzący rozmowę ma przygotowany standardowy zestaw pytań. Te pytania są zadawane każdemu z kandydatów. Czasami stosuje się również standaryzację odpowiedzi. Opracowuje się kategorie wypowiedzi oraz stosowne oceny. Po rozmowie odpowiedzi kandydata na poszczególne pytania przyporządkowuje się do poszczególnych kategorii i przyznaje adekwatne oceny liczbowe.

Zalety: Większa możliwość porównania kandydatów pomiędzy sobą, przy opracowanych kategoriach wypowiedzi – możliwość czytelnej oceny liczbowej kandydatów (podniesienie obiektywności oceny).

Ograniczenia: Czasochłonność w przygotowaniu, stosowana jako jedyna metoda w rozmowie może sprawiać wrażenie „przesłuchania”; nie uwzględnia indywidualnych sytuacji.

2. Wywiad częściowo ustrukturyzowany

Cechy: Prowadzący rozmowę ma przygotowany pewien zestaw stałych pytań, jest jednak otwarty na sytuacje indywidualne, ma możliwość zadawania dodatkowych pytań bądź też uwzględniania spontanicznych wypowiedzi kandydata.

Zalety: Najczęstsza forma prowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej, z zaletami i obciążeniami wywiadów nieustrukturyzowanych.

Ograniczenia: Wymaga dużej umiejętności kierowania rozmową i uważnego słuchania; czasami trudno porównać kandydatów pomiędzy sobą (mamy różne dane).

3. Wywiad nieustrukturyzowany

Cechy: Zazwyczaj zaczyna się od pytania otwierającego: „proszę opowiedzieć coś o sobie”, a następnie metodą „podążania za” wypowiedzią kandydata, poprzez uważne słuchanie i zadawanie pytań pogłębiających (dogłębniej badających dany temat) lub ukierunkowujących (na dany temat), prowadzący wywiad stara się zebrać potrzebne dane.

Zalety: sprawia na kandydacie wrażenie niemalże towarzyskiej rozmowy, daje mu możliwość pełnego zaprezentowania siebie.

Ograniczenia: Wymaga dużej umiejętności kierowania rozmową i uważnego słuchania; czasami trudno porównać kandydatów pomiędzy sobą (mamy różne dane).

4. Wywiad kompetencyjny

Cechy: Prowadzący rozmowę skupia się na uzyskaniu od kandydata informacji na temat przypadków z życia zawodowego, w których kandydat musiał wykazać się pewnymi umiejętnościami; Celem takiego wywiadu jest uzyskanie potwierdzenia wybranych kompetencji u kandydata.

Zalety: Metoda odnosząca się do autentycznych doświadczeń kandydata, tym samym pozwalająca na obiektywną weryfikację faktycznie posiadanych kompetencji w środowisku pracy.

Ograniczenia: Wymaga bardzo szczegółowego określenia kompetencji na poziomie wiedzy, umiejętności i postaw, które chcemy badać; wymaga dużej dociekliwości, analitycznego myślenia, koncentracji na szczegółach, podążaniu za tokiem myślenia kandydata i adekwatnego reagowania na przedstawione treści.

5. Rozmowa w oparciu o metodę biograficzną / w oparciu o metodę epizodyczną

Cechy: Metody te różnią się w szczegółach, jednak w obydwu przypadkach prowadzący koncentruje się na przeszłych doświadczeniach kandydata; w jego biografii zawodowej (i w miarę możliwości prywatnej); prowadzący stara się dostrzec powtarzalne wzorce zachowań oraz doświadczenia, które mogą pomóc/utrudnić efektywną pracę na przyszłym stanowisku pracy.

Zalety: Koncentracja na konkretnych zachowaniach kandydata a nie jego wyobrażeniach o tych zachowaniach.

Ograniczenia: Mogą pojawić się trudności w odczytaniu wzorców zachowań i przełożeniu ich na wymagania w pracy (zwłaszcza w przypadku młodych osób, tuż po szkole).

6. Wywiad stresujący

Cechy: Poprzez zachowania niewerbalne prowadzącego oraz rodzaj i sposób zadawanych pytań wprowadza się kandydata w stan stresu psychologicznego, a następnie obserwuje jego zachowania i reakcje werbalne.

Zalety: Można częściowo zaobserwować rzeczywiste reakcje kandydata w stanie podwyższonego napięcia emocjonalnego; jego zdolność oraz sposób, w jaki powstrzymuje swoje reakcje; zdolność do racjonalnego myślenia w sytuacji stresu itp.

Ograniczenia: Prowadzący wchodzi w trudną relację z kandydatem, toteż jego obiektywizm spojrzenia i oceny może również ulec zakłóceniu; pozostawia bardzo negatywne odczucia u kandydata, co może przenieść się na jego opinię o całej firmie. Wydaje się, że w sytuacjach, kiedy konieczne jest zbadanie odporności na stres – warto zastosować elementy Centrum Oceny; w takie sytuacji prowadzący rozmowę pozostaje bezstronnym obserwatorem; jeśli jednak decydujemy się na prowadzenie rozmowy w oparciu o tę metodę, konieczne jest wyjaśnienie i udzielenie informacji zwrotnej każdemu kandydatowi.

7. Metoda studium przypadku

Cechy: Polega na przedstawieniu kandydatowi rzeczywistego lub umownego zdarzenia w celu uzyskania od kandydata propozycji rozwiązania tej sytuacji; kandydat może zadawać dodatkowe pytania prowadzącemu – zbierać dane, by tym skuteczniej mógł dokonać analizy i przedstawić satysfakcjonujące rozwiązanie.

Zalety: Z jednej strony umożliwia ocenę procesu zbierania danych oraz syntezy i analizy, z drugiej – kompetencje specjalistyczne, a w końcu – umiejętności obrony własnego stanowiska i skutecznej argumentacji.

Ograniczenia: Przygotowanie tej metody jest czasochłonne, jeżeli opis oparty jest na faktach prowadzący musi znać rozwiązanie; jeżeli opis jest specjalnie przygotowany dla tego procesu rekrutacyjnego, prowadzący musi być ekspertem w temacie ze względu na potrzebę obiektywnej oceny propozycji przedstawionej przez kandydata.

HEURESIS Certyfikowani Trenerzy i Konsultanci Zarządzania Sp. z o.o. Adamina Solecka