Czy polskie firmy potrafią zarządzać kompetencjami?

Czy polskie firmy potrafią zarządzać kompetencjami? Syda Productions - Fotolia

Od pewnego czasu zainteresowanie zarządzaniem kompetencjami wśród polskich przedsiębiorców sukcesywnie rośnie. Jak się okazuje, może ono korzystnie wpłynąć na efektywność firmy oraz na jej zdolność dostosowywania się do zmiennych realiów rynkowych.

Na czym ono polega i w jaki sposób jest postrzegane w polskim biznesie?

Eksperci zajmujący się zarządzaniem jednomyślnie mówią o tym, że zarządzanie kompetencjami jest czynnikiem wpływającym znacząco na rozwój przedsiębiorstw. Efektywność firm wdrażających zarządzanie przez kompetencje rośnie przede wszystkim w związku z tym, że są one w stanie lepiej zarządzać talentami, bardziej produktywnie wykorzystywać posiadane przez pracowników umiejętności, precyzyjniej dobierać system szkoleń, a także bardziej świadomie planować rekrutację. Jednak o ile w dużych firmach świadomość korzyści, jakie niesie ze sobą zarządzanie kompetencjami z roku na rok rośnie (choć wciąż jest niewystarczająca), a tyle w małych i średnich przedsiębiorstwach jest ona wciąż o wiele za niska.

Zarządzać bardziej kompetentnie

Odpowiedzią na zbyt niskie rozpowszechnienie wiedzy o zarządzaniu kompetencjami wśród polskich przedsiębiorców był realizowany w zeszłym roku projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Zarządzanie Kompetencjami w MSP”. W ramach tego projektu przeprowadzono serie spotkań i konferencji poświęconych zarządzaniu kompetencjami w kilku największych miastach Polski, a co najważniejsze – wiele uczestniczących w programie firm miało możliwość skorzystania z usług doradczych i szkoleniowych.

Nie ulega jednak wątpliwości, że zeszłoroczne seminaria i konferencje to dopiero początek długiej drogi. Popularyzacja zarządzania kompetencjami wymaga długofalowych działań nie tylko w sektorze MSP, ale także wśród dużych i bardzo dużych organizacji, w których normą jest wciąż uproszczony i nie zawsze konsekwentnie wdrażany model zarządzania przez cele.

Niestety, jak niedawno donosiła Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, zaledwie ok. 3 proc. polskich firm z sektora małych i średnich przedsiębiorstw wykorzystuje jakikolwiek system HR HCM (czyli Human Capital Management), a przecież sam fakt użytkowania systemu informatycznego wcale jeszcze nie oznacza, że rzeczywiście wdrażamy zarządzanie kompetencjami. W wielu firmach tego typu systemy są wykorzystywane przede wszystkim do organizacji procesów kadrowych oraz do planowania rekrutacji. A przecież zarządzanie kompetencjami można rozumieć znacznie szerzej – jako całościowy proces nadzorowania umiejętności i talentów posiadanych przez pracowników, a także jako najbardziej efektywny sposób wykorzystywania tej wiedzy.

Dlaczego warto inwestować w kompetencje pracowników?

Z bardzo prostego powodu – bo w ten sposób budujemy dobrą relację na linii pracownik-przełożony, prowadzimy do wzrostu efektywności pracy, a przede wszystkim zyskujemy w pracowniku najlepszego ambasadora firmy. Jeżeli pracownik będzie czuł się doceniony, a firma będzie potrafiła właściwie wykorzystać jego talent, sztuczne kreowanie employer brandingu nie będzie nigdy potrzebne. Pracownik będzie ze swojej pracy zadowolony, chętnie podzieli się opinią o pracodawcy w Internecie, a w związku z tym koszty pozyskania kolejnego specjalisty znacznie spadną.

Ale to jeszcze nie wszystko. Zarządzanie kompetencjami pozwala także na precyzyjne zdiagnozowanie potrzeb rekrutacyjnych. Wiele firm zarządzanych przez cele rekrutuje po to, by zrealizować jakieś założenia, np. zwiększenie sprzedaży. Czy to na pewno najbardziej efektywny sposób zarządzania? A może nie realizacja celu sprzedażowego, lecz stworzenie kompetentnego, elastycznego i znakomicie odnajdującego się w każdej sytuacji zespołu powinno być najwyższym priorytetem? Wtedy może się okazać, że wystarczy przypisać określonym pracownikom kolejne role w firmie, podszkolić pewne ich umiejętności, a dodatkowa rekrutacja okaże się niepotrzebna. A przy okazji skonsolidujemy zespół, polepszymy wizerunek firmy jako pracodawcy i jednocześnie zrealizujemy cele sprzedażowe.

Zysk finansowy firmy bierze się w końcu nie tylko ze sprzedaży, ale także ze zmniejszenia kosztów pozyskania specjalistów oraz ze zwiększenia efektywności szkoleń. Uważa się, że czas potrzebny na przygotowanie specjalisty do pracy na nowym stanowisku trwa zazwyczaj ok. pół roku – tak długo pracownik poznaje specyfikę firmy i jej wewnętrzną politykę organizacyjną. Ten czas można znacząco skrócić poprzez precyzyjne wskazanie, kto i w jakich okolicznościach może pełnić w firmie funkcję mentora, a także poprzez efektywny system dzielenia się wiedzą firmową. I tu również zarządzanie kompetencjami jest odpowiedzią na wiele wyzwań i problemów organizacyjnych.

Czy na efekty zarządzania przez kompetencje trzeba długo czekać?

Wszystko zależy od wielkości organizacji oraz od skali wprowadzanych zmian w firmie. W dużym przybliżeniu szacuje się jednak, że znaczna poprawa efektywności pracy małych i średnich przedsiębiorstw po wdrożeniu modelu zarządzania przez kompetencje następuje już po kilku miesiącach. Nawet, jeżeli w dużych firmach na efekty trzeba będzie czekać nieco dłużej, to i tak doczekamy się ich znacznie szybciej niż w przypadku klasycznego zarządzania przez cele, które wymaga nawet dwóch–trzech lat konsekwentnej pracy całej kadry kierowniczej, zanim będzie można myśleć o pierwszych sukcesach.

Podobne artykuły:

Dlatego właśnie zarządzanie kompetencjami umożliwia firmom większą elastyczność i możliwość reakcji na zmieniające się realia rynkowe. Dla przykładu: zarządzając kompetencjami możemy już podczas okresu próbnego pracownika zastanowić się, jak najlepiej wykorzystać jego umiejętności i talenty. W momencie, gdy jego praca przestaje przynosić spodziewane efekty, bo zmienia się zapotrzebowanie na jego pracę (np. w nowej sytuacji rynkowej) możemy sprawić, by pracownik pełnił inne role, a dzięki temu mógł się w pełni realizować oraz rozwijać. Myśląc o jego pracy w sposób zadaniowy, najprawdopodobniej sprawimy, że pracownik nie będzie zadowolony ze swojej pracy i przejdzie do konkurencji. A to może być dla firmy wymierna strata, odczuwalna w niedługim czasie.

Co dalej?

Nie ulega wątpliwości, że zarządzanie kompetencjami pozwala na dynamiczny rozwój oraz na efektywne dostosowywanie się do realiów rynkowych, dlatego też wiedzę o sprawnych systemach do nadzorowania, porządkowania i szkolenia kompetencji powinno się wciąż pogłębiać i popularyzować wśród polskich przedsiębiorców. Także tych z sektora MSP, gdyż zarządzanie kompetencjami może w znaczący sposób wpłynąć na dynamikę wzrostu tych przedsiębiorstw. Miejmy nadzieję, że efekty przerosną nawet nasze oczekiwania.

Info Management Sp. z o.o. Piotr Kopka