Dlaczego tłumaczenia nie są piękne?

Dlaczego tłumaczenia nie są piękne? Image courtesy of by pakorn/FreeDigitalPhotos.net

Dlaczego klienci agencji tłumaczeniowych są tak często niezadowoleni z wykonanych usług? Dlaczego oczekiwania klientów tak często rozmijają się z wynikiem pracy agencji, chociaż dołożono wszelkich starań, aby jakość tłumaczenia była bez zarzutu?

Jeżeli przez chwilę zastanowimy się nad złożonością procesu komunikacji, i uzmysłowimy sobie jak skomplikowana jest komunikacja pomiędzy społecznościami posługującymi się różnymi językami, a więc pochodzącymi z różnych obszarów kulturowych, politycznych, społecznych, itp., stanie się oczywiste, że ujęcie oferty usług tłumaczeniowych jako ceny za 1 stronę tłumaczenia z języka A na język B jest uproszczeniem tak ogromnym, że wręcz uniemożliwia prawidłowe wykonanie usługi.

Specyfika języka

Aby to zilustrować wyobraźmy sobie, że szef prosi nas o wykonanie tłumaczenia z języka rosyjskiego na polski. Sprawa jest pilna. Szukamy w myślach osoby, która mogłaby wykonać dla nas tłumaczenie. Kogoś kto świetnie zna język rosyjski. Znamy taką osobę. To kolega z liceum, który płynnie mówi po rosyjsku. Studiował w Moskwie. Spędził tam 5 lat. Powinien sobie z łatwością poradzić z takim zadaniem. Dzwonimy, aby poprosić go o tłumaczenie. Jednocześnie zerkamy na tekst do tłumaczenia. Zaraz, zaraz! Czy rzeczywiście będzie to takie proste zadanie dla naszego znajomego? Ten tekst opisuje nową linię kosmetyków, jaka jest produkowana w naszej firmie. Mój znajomy nie ma pojęcia o kosmetykach i nazwach związków chemicznych użytych w tekście. Studiował budowę lokomotyw i interesują go wyłącznie sprawy związane z samochodami i innymi pojazdami.

Podobne artykuły:

Często złościło mnie to, że o tak niewielu sprawach można z nim porozmawiać. Sprawa kosmetyków jest mu najzupełniej obca. Nie wszystkie słowa znajdzie w dostępnych słownikach. Możemy mu jednak pomóc. Możemy przygotować najważniejsze słowa i zwroty związane z naszymi produktami. Może to wystarczy? Patrzymy jeszcze raz na tekst do przetłumaczenia. To dowcipny tekst marketingowy. Przywołuje obrazy, pełno w nim porównań, zabawnych powiedzonek, żartów. Mój znajomy nigdy nie interesował się literaturą, a lekcje języka polskiego były dla niego utrapieniem. Jego interpunkcja i ortografia zawsze pozostawiały wiele do życzenia. Nie lubił czytać. Jego pasją jest praktyczne rozwiązywanie problemów technicznych. Czy będzie w stanie przetłumaczyć tekst marketingowy na język rosyjski? To wymaga lekkości stylu. Mam poważne wątpliwości.

W przykładzie powyżej, dokonałam prostej analizy tekstu do tłumaczenia. Zastanowiłam się, czemu tekst ten ma służyć, jakich umiejętności wymaga jego przetłumaczenie. Znałam też doskonale potencjalnego tłumacza i jego możliwości. Wyobraźmy sobie, że klient dzwoni do agencji w ostatniej chwili. Prosi o przetłumaczenie 20 stron na język rosyjski na następny dzień. Pracownik agencji zleca zadanie pierwszemu wolnemu tłumaczowi nie zaglądając nawet do zlecanego tekstu, bo czas goni… Taka sytuacja nie jest wyjątkiem.

Język to nie wszystko

Świetna znajomość języka obcego to za mało, żeby dobrze przetłumaczyć tekst. Dyplom studiów magisterskich z filologii obcej nie gwarantuje, że absolwent jest dobrym tłumaczem. Każdy z nas pamięta, jak trudne bywało napisanie wypracowania z języka polskiego, jeżeli temat nie był nam bliski, chociaż świetnie znamy język polski. Ile razy można poprawiać stylistycznie takie wypracowanie i jak różna może być ocena stylu wypracowania w zależności od osoby, która styl ten ocenia.

Pierwszy problem, z jakim boryka się agencja to wybór odpowiedniego tłumacza lub grupy tłumaczy do wykonania zlecenia. Wybieramy osobę z odpowiednią wiedzą i doświadczeniem. Ważne jest zbieranie informacji o umiejętnościach tłumacza, czyli ocena jego pracy po każdym zleceniu i gromadzenie historii współpracy z tłumaczem. Na tej podstawie wiemy, co jest silna stroną tłumacza i jakie zadania możemy mu powierzyć. Agencja, która działa na rynku przez dłuższy okres i współpracuje z liczną i sprawdzoną grupą tłumaczy lepiej wykona takie zadanie.

Zanim wybierzemy odpowiedniego tłumacza, musimy dokładnie określić, jakiej wiedzy i jakiego doświadczenia potrzebujemy. Musimy się zastanowić, po co tekst został napisany, czyli jakie funkcje ma spełniać. Kto będzie odbiorcą tekstu? Czego odbiorca oczekuje i jakie są jego wymagania? Innych umiejętności wymaga przetłumaczenie listu do dziewczyny, w którym zakochany chłopak namawia ją na spotkanie, a innych opis linii produkcyjnej, czy scenariusz reklamy telewizyjnej. W pierwszym przypadku odbiorcą jest jedna osoba, w drugim grupa specjalistów pracujących w wąskiej dziedzinie, a w trzecim bardzo szeroka widownia programów telewizyjnych. Pracownik działu obsługi klienta powinien przeprowadzić analizę zlecanego do tłumaczenia tekstu i uzupełnić ja wywiadem przeprowadzonym z klientem, aby dokładnie ustalić oczekiwania.

Ewa Gnyp Skrivanek Sp. z o.o. Warszawa