Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2020 roku

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2020 roku nf.pl

W 2020 roku łączne nakłady na działalność badawczo-rozwojową w Polsce wzrosną do około 1,6% PKB (z 14,4 mld zł w 2012 r. do 35,6 mld zł w 2020 r.).

Unia Europejska dąży do zwiększenia innowacyjności krajów członkowskich. Celem dla Polski w ramach strategii Europa 2020 jest wzrost łącznych nakładów na badania i rozwój do poziomu 1,7% PKB w 2020 roku. Aby zrealizować to wyzwanie, konieczna będzie intensyfikacja prac badawczo-rozwojowych, przede wszystkim w sektorze przedsiębiorstw. Z analiz KPMG wynika, że chociaż przedsiębiorstwa zwiększą swoje nakłady na B+R blisko trzykrotnie do 2020 roku, to założony cel zostanie osiągnięty najwcześniej w 2021 roku.

W 2020 roku nakłady sektora przedsiębiorstw na działalność badawczo-rozwojową osiągną wartość ponad 15 mld zł, czyli 0,7% PKB

Aby ocenić perspektywy zwiększenia innowacyjności polskiej gospodarki, w tym roku KPMG po raz pierwszy opracowało KPMG IndeksBERD2020*, określający poziom realizacji celu unijnego w zakresie B+R do 2020 roku. Na podstawie odpowiedzi blisko pół tysiąca dużych i średnich badanych firm wartość wskaźnika przyjęła wartość 88%.

Oznacza to, że w 2020 roku nakłady przedsiębiorstw na badania i rozwój będą o 2,2 mld zł za niskie, by osiągnąć cel UE i polskich władz (przewiduje on łączne nakłady na poziomie 1,7% PKB, a nakłady przedsiębiorstw na poziomie 0,8% PKB). Przewidujemy, że nakłady przedsiębiorstw na badania i rozwój zwiększą się w latach 2012 – 2020 blisko trzykrotnie z poziomu 5,3 mld zł do 15,6 mld zł. Mimo to zakładany cel 0,8% PKB, czyli 17,8 mld zł zostanie osiągnięty najwcześniej w 2021 roku.

„Dobrze, że nakłady na B+R w Polsce systematycznie rosną, ale jeżeli w przyszłości chcemy technologicznie konkurować na świecie, cel 1,7% PKB należałoby traktować jako minimum do zrealizowania. Już teraz kraje kojarzone z przewagą technologiczną mają nakłady znacznie wyższe niż nasz cel na 2020 rok. Dla przykładu: Korea Południowa w 2010 r. miała nakłady równe 3,74% PKB, USA 2,88% PKB, Niemcy 2,82% PKB, Finlandia 3,87% PKB, Wielka Brytania 1,77% PKB”
– mówi Kiejstut Żagun, Dyrektor, Szef grupy Grants&Incentives, KPMG w Polsce.

Nakłady sektora przedsiębiorstw na B+R (BERD) – prognoza KPMG

Badania i Rozwój KPMG Polska

„Należy patrzeć nie tylko na wysokość nakładów, ale także na ich strukturę. Analiza nakładów w państwach kojarzonych z najbardziej innowacyjnymi gospodarkami pokazuje, że przynajmniej 60% tych nakładów jest ponoszonych przez przedsiębiorstwa, a jedynie mniej niż połowa przez instytucje publiczne (rząd, uczelnie wyższe itd.). W praktyce powoduje to, że wysiłek jest bezpośrednio ukierunkowany na badania i rozwój produktów z dużym potencjałem komercjalizacyjnym. W Polsce na dzień dzisiejszy przedsiębiorcy ponoszą jedynie 37% całości nakładów na B+R, a celem na 2020 rok jest blisko 50% ogółu nakładów.” mówi Kiejstut Żagun, Dyrektor, Szef grupy Grants&Incentives, KPMG w Polsce.

Ponad połowa firm prowadzi lub zleca prace badawczo-rozwojowe

Badanie KPMG pokazuje, że 57% średnich i dużych firm działających w Polsce prowadzi lub zleca prace badawczo-rozwojowe (B+R). Zdecydowanie częściej angażują się w nie firmy z sektora przemysłu (65% respondentów) niż handlu i usług (49% respondentów).

Najczęściej podejmowaną formą B+R jest prowadzenie prac wewnątrz firmy lub grupy w Polsce. Przedsiębiorstwa przemysłowe w drugiej kolejności zlecają B+R uczelniom wyższym lub publicznym instytucjom badawczym, natomiast handlowe i usługowe – komercyjnym dostawcom usług lub ekspertom.

To firmy przemysłowe będą intensywniej pracować nad badaniami i rozwojem

Blisko 41% średnich i dużych firm z sektora przemysłu deklaruje, że zwiększyło nakłady na badania i rozwój w 2013 roku, a 50% twierdzi, że zwiększy je w roku 2014. Badanie KPMG pokazuje, że plany firm przemysłowych przełożą się w najbliższej przyszłości na konkretne działania. Aż 71% wszystkich firm przemysłowych chce w ciągu trzech najbliższych lat zacząć prowadzić działalność B+R lub zwiększyć jej skalę. Co dziesiąty respondent z tego sektora deklaruje, że chce wyodrębnić jednostkę, która będzie w firmie odpowiedzialna za badania i rozwój.

Prognoza KPMG pokazuje dodatkowo, że w latach 2013-2020 nakłady sektora przedsiębiorstw będą rosnąć w średnim tempie prawie 14% rocznie.

Potencjalna ulga podatkowa byłaby dla przedsiębiorców silnym bodźcem do zwiększania skali działalności B+R

Niezależnie od sektora, firmy finansują badania i rozwój przede wszystkim ze środków własnych (99% badanych firm angażujących się w B+R) oraz pomocy publicznej (48%).

Większość respondentów deklaruje, że zwiększyłaby swoje nakłady na działalność badawczo-rozwojową, jeśli zostałaby wprowadzona ulga pozwalająca na zmniejszenie podatku należnego z tego tytułu. Taka zachęta byłaby skuteczna w przypadku aż dziewięciu na dziesięć firm prowadzących lub zlecających B+R.

Firmy zapytane o to, co sektor publiczny powinien zrobić, aby lepiej wesprzeć ich działalność w kwestii badań i rozwoju wskazały na zmniejszenie poziomu utrudnień administracyjnych (71% respondentów angażujących się w B+R). Problemem jest także nie tyle wysokość pomocy publicznej (38% wskazań), co łatwość jej uzyskania (66% wskazań).

Działania sektora publicznego, które wsparłyby działalność B+R przedsiębiorstw

Badania i Rozwój KPMG Polska

Przy tak ambitnych celach zwiększania nakładów na B+R należałoby wprowadzić w Polsce, wzorem większości krajów OECD, ulgę w podatku dochodowym związaną z ponoszonymi przez przedsiębiorców nakładami na B+R. Z badania wynika, iż wprowadzenie przewidywalnej ulgi podatkowej (obecny system dotacyjny jest bazowany na konkursach) skłoniłoby przedsiębiorców do dalszego zwiększania nakładów na B+R.” mówi Kiejstut Żagun, Dyrektor, Szef grupy Grants&Incentives, KPMG w Polsce.

*KPMG IndeksBERD2020 - mierzy stopień realizacji zaplanowanego na 2020 rok poziomu nakładów na B+R. Im większa wartość indeksu, tym większa szansa, że zrealizujemy cele w 2020 roku (wartości powyżej 100% oznaczają, że wyznaczony poziom nakładów osiągniemy przed 2020, a poniżej – po 2020 roku). Wartość wskaźnika wyznaczana jest na podstawie przewidywań firm biorących udział w badaniu.

KPMG Polska