Jakie wymagania stawiają banki małym i średnim firmom?

Jakie wymagania stawiają banki małym i średnim firmom? www.fotolia.pl

Co piąty polski przedsiębiorca uważa, że banki wymagają zbyt wielu dokumentów przy ubieganiu się o kredyt. Podobna grupa narzeka na ograniczoną dostępność tych usług. Ponad połowa przedstawicieli pozytywnie ocenia jednak ofertę kredytową banków.

Banki sukcesywnie dostosowują swoją ofertę kredytową do profilu i oczekiwań klienta. Proste produkty kredytowe, niewymagające skomplikowanych analiz, są oferowane relatywnie szybko, natomiast skomplikowane transakcje wymagają nieszablonowego podejścia banku, przez co proces decyzyjny, a także przygotowanie odpowiedniej dokumentacji kredytowej mogą pochłonąć więcej czasu.

W 2011 r. mieliśmy w Polsce ponad 1,7 mln przedsiębiorstw zatrudniających do 249 osób, które łącznie określane są jako sektor MSP. Lwią część w tej grupie (96 proc.) stanowiły mikroprzedsiębiorstwa, czyli najmniejsze firmy zatrudniające do dziewięciu osób. Sektor MSP wytwarza blisko połowę Polskiego PKB (47,6 proc.) i jednocześnie jest miejscem pracy dla 70 proc. pracujących. Przedsiębiorstwa z sektora MSP dominują przede wszystkim w handlu i usługach, gdzie stanowią ok. 75 proc. firm działających w tej sekcji. Małe i średnie przedsiębiorstwa mają większe zdolności do szybkiego adaptowania się do zmieniających się warunków rynkowych niż firmy duże.

W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw, szczególnie w początkowym stadium funkcjonowania, głównym źródłem kapitału są własne oszczędności, wkłady wspólników, pożyczki od rodziny lub znajomych, lecz często są to środki niewystarczające w kontekście planowanego rozwoju. Proporcjonalnie do rozwoju firmy pojawia się konieczność posiłkowania się kapitałem zewnętrznym, a popularnym jego źródłem są kredyty bankowe (szczególnie kredyty obrotowe), a także leasing samochodów, maszyn i urządzeń.

Potrzeby rosną

Wraz z kolejnym etapem rozwoju firmy pojawiają się większe potrzeby kapitałowe, związane np. z rozbudową mocy wytwórczych, poszerzeniem ekspansji działania czy poprawą efektywności funkcjonowania. Zapotrzebowanie na kapitał może zostać zaspokojone poprzez mniej wystandaryzowane produkty kredytowe, tj. kredyty inwestycyjne uwzględniające specyfikę inwestycji i jej wpływ na generowane przepływy pieniężne (pośrednio na przyszłą zdolność do spłaty zobowiązań), faktoring (pełny – z regresem; niepełny – bez regresu; odwrotny), leasing (finansowy i operacyjny, a także leasing zwrotny nieruchomości), gwarancje czy akredytywy (występujące w obrocie krajowym i zagranicznym), a także szeroki pakiet instrumentów dłużnych (w tym najpopularniejsze obecnie obligacje korporacyjne). Wybór docelowej formy finansowania jest determinowany specyfiką zapotrzebowania na kapitał, a także kosztem obsługi finansowania (zróżnicowanego apetytem banku na ryzyko, a także jakością oferowanego zabezpieczenia).

Banki wymagają wiele

Mimo wspomnianej liberalizacji w podejściu banków do finansowania sektora MSP, wymagania tych instytucji są często trudne do spełnienia nawet dla firm z pewnym doświadczeniem, ale niedysponujących akceptowalną zdolnością do spłaty przyszłych zobowiązań kredytowych lub pakietem zabezpieczeń o jakości i wartości satysfakcjonującej dla banku. W takich przypadkach przy ubieganiu się o finansowanie bankowe warto zastanowić się nad wsparciem ze strony różnorodnych programów rządowych, tj. gwarancje de minimis, oferowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego, zabezpieczające finansowanie inwestycyjne i obrotowe, czy też wsparcie przez lokalne fundusze doręczeniowe.

Tanie finansowanie

Każda decyzja dotycząca konieczności posiłkowania się finansowaniem zewnętrznym musi uwzględniać realne zapotrzebowanie firmy na kapitał (bank zweryfikuje, czy wnioskowany kredyt odpowiada realnym potrzebom firmy i czy ma ona możliwości jego terminowej obsługi), właściwą formę jego wykorzystania (kredyt obrotowy nie służy do finansowania inwestycji, a gwarancja bankowa może okazać się efektywniejszym kosztowo narzędziem do zabezpieczenia przyszłej płatności), a także uwarunkowania rynkowe w tym makroekonomiczne, które mogą mieć istotny wpływ na koszt i okres finansowania (w okresie dekoniunktury gospodarczej banki prezentują mniejszy apetyt na absorpcję ryzyka kredytowego, a także skłonność do oferowania taniego finansowania).

Autor jest dyrektorem Departamentu Klientów Instytucjonalnych w INVEST-Banku SA

 

dr Konrad Trzonkowski