Jednolity Plik Kontrolny (JPK) – dla kogo powstał i co warto o nim wiedzieć?

Jednolity Plik Kontrolny (JPK) – dla kogo powstał i co warto o nim wiedzieć? NF.pl

Jednolity Plik Kontrolny (JPK) powstał jako rozwiązanie mające na celu uszczelnienie polskiego systemu podatkowego, głównie w zakresie podatku VAT.

Ministerstwo Finansów wdrażając tego rodzaju narzędzie nałożyło na przedsiębiorców konkretne obowiązki, polegające przede wszystkim na przekazywaniu przedmiotowego pliku JPK organom podatkowym. Czym jest konkretnie JPK? Jaka jest jego struktura i kogo dotyczy obowiązek przekazywania pliku? Poniżej staramy się odpowiedzieć na te właśnie pytania.

Co to jest Jednolity Plik Kontrolny (JPK)?

Na Jednolity Plik Kontrolny (JPK) składają się dokumenty księgowe oraz dokumenty z zakresu finansów firmy, księgi przychodów, faktury VAT, a także wszelka księgowa ewidencja, prowadzone przy wykorzystaniu programów i systemów informatycznych (w tym typowych programów do fakturowania i generowania faktur VAT, prowadzenia pracy i gospodarki magazynowej, ale także MS Excel!), co umożliwia stosowne wygenerowanie niezbędnych informacji wskazanych do przekazania organom podatkowym. Jednolity Plik Kontrolny JPK dla wybranej grupy pomiotów gospodarczych, tj. dla konkretnego przedsiębiorcy, zaczął obowiązywać już 1. lipca 2016 roku, a wprowadziły go zapisy art. 193a § 1 Ordynacji Podatkowej, mówiące iż:

W przypadku prowadzenia ksiąg podatkowych przy użyciu programów komputerowych, organ podatkowy może żądać przekazania całości lub części tych ksiąg oraz dowodów księgowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznych nośnikach danych, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w § 2, wskazując rodzaj ksiąg podatkowych oraz okres, którego dotyczą.

Jak wynika z powyższych zapisów, stosowny plik przekazywany jest urzędowi skarbowemu na wyraźne jego żądanie. Tak wskazuje prawo. Jednak niezależnie od żądań organów podatkowych, przedsiębiorca powinien bezwzględnie generować stosowne informacje powstające w związku z wykonywaniem przez firmę swojej pracy i przechowywać je właśnie w postaci Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK).

Jednolity Plik Kontrolny – jaka jest jego struktura?

Struktury Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK) zostały określone przepisami ustawy, co wynika bezpośrednio z art. 193a. § 2 Ordynacji podatkowej. Obecnie obowiązujące struktury logiczne Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK) to siedem elementów, określonych przez prawo, a mianowicie:

  1. Księgi rachunkowe (JPK_KR) – w tym zestawienia obrotów i sald, dane dotyczące dowodów księgowych lub też zapisy na kontach księgi głównej i w ramach księgi lub ksiąg pomocniczych.
  2. Wyciąg bankowy (JPK_WB) – na przykład saldo początkowe i końcowe wyciągu, numer IBAN rachunku, informacje dotyczące poszczególnych transakcji.
  3. Magazyn (JPK_MAG) – miedzy innymi informacje o ruchu typu przyjęcie, wydanie i rozchód materiałów w magazynie.
  4. Ewidencje zakupu i sprzedaży VAT (JPK_ VAT) – jedna z najważniejszych struktur, zawiera przede wszystkim informacje o zakupie i sprzedaży VAT. JPK_ VAT powinno odzwierciedlać wszelkie informacje zawarte w rejestrach VAT, a tym samym ujmowane w deklaracjach VAT. JPK_ VAT przesyła się miesięcznie i dotyczy to także podatników prowadzących kwartalne rozliczenia.
  5. Faktury VAT (JPK_FA) – w tym dane z faktur VAT sprzedaży.
  6. Podatkowa księga przychodów i rozchodów (JPK_PKPIR) – przedmiotową strukturę sporządzają wyłącznie przedsiębiorcy z KPiR w formie elektronicznej.
  7. Ewidencja przychodów (JPK_EWP) – ta struktura przeznaczona jest tylko dla przedsiębiorcy – podatnika ryczałtowego.

Tak więc struktury JPK to elektroniczne pliki danych, dokumenty księgowe i podatkowe, głównie z zakresu zobowiązań podatkowych VAT, powstałe podczas pracy przedsiębiorstwa, a których ilość i układ mogą być aktualizowane i zmieniane zgodnie z wytycznymi, jakie wskaże Ministerstwo Finansów.

Jednolity Plik Kontrolny (JPK) – kogo obowiązuje i jakiego przedsiębiorcy dotyczą przepisy o jego stosowaniu?

Obowiązek stosowania narzędzia, jakim jest Jednolity Plik Kontrolny (JPK) oraz przesyłania stosownych danych dotyczących firmowych finansów, nakłada na przedsiębiorców prawo, a konkretnie zapisy ustawy. Jednak istotne jest tutaj rozróżnienie podmiotów na mikro przedsiębiorcę, małego przedsiębiorcę, średniego oraz dużego przedsiębiorcę. Definicja wskazanych pomiotów określona została przez prawo w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej i dla określenia prowadzonej działalności i realizowanej pracy należy skorzystać właśnie z przepisów wymienionej ustawy.

Dlaczego tak ważne jest prawidłowe określenie prowadzonej działalności? Otóż kwestia ta określa przede wszystkim termin przystąpienia przedsiębiorcy do obowiązku stosowania rozwiązania, jakim jest Jednolity Plik Kontrolny (JPK). Duże przedsiębiorstwa stosują pełny Jednolity Plik Kontrolny JPK od 1 lipca 2016 roku. Mikro, mali i średni przedsiębiorcy zobowiązani zostaną do przekazywania organom podatkowym przedmiotowych plików od 1 lipca 2018 roku (wyjątek stanowi JPK_VAT, którego obowiązek generowania i przekazywania do urzędu skarbowego obowiązuje od 1 stycznia 2017 roku). Warto zatem przygotować się na taką okoliczność, np. korzystając z odpowiedniego w tym zakresie rozwiązania, jakim jest specjalistyczne szkolenie.

WAŻNE: Od 1. stycznia 2017 roku JPK_ VAT stanowi obowiązek dla wszystkich przedsiębiorców!

Poza tym, warto tutaj wspomnieć, że obowiązek przekazywania danych w formie, jaką jest Jednolity Plik Kontrolny, dla podmiotów niebędących przedsiębiorcami należy traktować równorzędnie z terminami przewidzianymi dla przedsiębiorców, jednak z uwzględnieniem wielkości zatrudnienia w danej pracy, wysokości obrotów lub sumy aktywów i limitów, jaką przewidziało prawo.

Co grozi przedsiębiorcy za naruszenie obowiązku przekazywania danych w postaci JPK?

Jednolity Plik Kontrolny to narzędzie mające charakter kontrolny i obligatoryjny w zakresie finansów przedsiębiorstwa oraz jego zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w aspekcie podatku VAT. Naruszenie obowiązku przekazywania stosownych danych nie wiąże się tutaj jednak z konkretnymi, ustalonymi z góry sankcjami. Mimo to przedsiębiorcy odmawiający przekazania danych, jakimi jest Jednolity Plik Kontrolny, muszą liczyć się z karami przewidzianymi za tego typu naruszenie w Kodeksie Karnym Skarbowym oraz w Ordynacji Podatkowej.

Masz pewność, że Twój plik JPK nie zawiera błędów? Okazuje się, że prawie 50 proc. przygotowanych przez firmy raportów JPK jest nieprawidłowych! Zapisz się na szkolenie podatkowe – zdobądź wiedzę, dzięki której unikniesz horrendalnych kar sięgających nawet kilku milionów złotych!