Mała ściąga z... rachunkowości zarządczej

Mała ściąga z... rachunkowości zarządczej Krzysztof Szkurlatowski (stock.xchang)

Czy wiesz na czym polega rachunkowość zarządcza? Tak szybko, bez zastanawiania się i otwierania okna z wyszukiwarką. Gdzie w twojej firmie się z nią spotykasz?

Coś może ci się kojarzyć z tajnymi raportami z działu finansowego opatrzonymi pieczątką „tylko dla oczu najwyższego kierownictwa”. Albo z zestawieniem wydatków na reprezentację zarządu firmy. Albo... stop... nie zgaduj więcej.

Rachunkowość zarządcza nie jest potworem z bagien. Można ją zrozumieć i okiełznać dla swoich potrzeb. Temu służy ten tekst - ta ściąga. Poznasz z niej najważniejsze rzeczy dotyczące rachunkowości zarządczej i zrozumiesz dlaczego jest ona ważna - w zasadzie najważniejsza w firmie.

Podstawą tej ściągi jest książka "Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza" Ireny Sobańskiej (Wydawnictwo C.H. Beck, 2006). Wykorzystanie, skróty i uzupełnienia za zgodą Wydawcy.

Czym więc jest?

Rachunkowość jest nauką praktyczną, która objaśnia efektywność obrotu kapitału angażowanego w podmiotach gospodarczych nastawionych na zysk. Narzędzia rachunkowe dostarczają więc informacji na temat obrotu kapitału w podmiocie gospodarczym oraz między podmiotem a jego otoczeniem. Uzyskane informacje pozwalają podejmować decyzje i inicjować działania zmierzające do polepszenia tego obrotu. Właściwie wykorzystywana rachunkowość pozwala sprawnie zarządzać tak odległymi (wydawałoby się) dziedzinami jak projektowanie nowych produktów czy działania marketingowe (reklama, promocja sprzedaży, budowa nowych kanałów sprzedaży). Niewłaściwie wykorzystywana rachunkowość to narzędzie bezdusznej kontroli i buchalteryjna dbałość o każdą cyferkę z jednoczesnym odrzuceniem ludzkiego i psychologicznego wymiaru liczb w budżecie.

W rachunkowości istnieją dwa główne nurty: rachunkowość finansowa oraz rachunkowość zarządcza, przy czym powszechnie utożsamia się całą rachunkowość z rachunkowością finansową. Wynika to z jej specyfiki oraz historycznego pierwszeństwa.

Podobne artykuły:

Rachunkowość finansowa tworzy informacje dla wielu grup użytkowników zewnętrznych (a więc znajdujących się poza firmą) jak inwestorzy, wierzyciele, doradcy finansowi, dziennikarze oraz agendy podatkowe. Wszystkie wymienione grupy są zainteresowane sytuacją finansową podmiotów gospodarczych działających na rynkach kapitałowych. Rozwój międzynarodowego rynku kapitałowego przyczynił się (a właściwie wymusił) do harmonizacji oraz skodyfikowania metod i zasad niezbędnych do sporządzenia sprawozdań finansowych (np. bilansu, rachunku zysków i strat) tworzonych przez rachunkowość finansową. Informacje tworzone przez rachunkowość finansową wyrażone są zawsze wartościowo. Odnoszą się one w zasadzie do jednego okresu (rok lub kwartał, półrocze) w przeszłości. Dwie kolejne cechy czyli obiektyw¬ność i wiarygodność nie są już tak często podkreślane jako wyróżniki rachunkowości finansowej - przyczyniły się do tego niedawne skandale finansowe (z lat 1990-2000 oraz te najświeższe).

Rachunkowość finansowa posiada następujące cechy:

    • obszar wiedzy - finanse przedsiębiorstw, analiza finansowa, sprawozdawczość finansowa
    • cel - informacje o rezultatach (wyniki z przeszłości)
    • obiekt obserwacji - firma
    • użytkownicy - zewnętrzni: inwestorzy, kredytodawcy, analitycy finansowi, agendy rządowe, dziennikarze
    • dominujący zasięg czasowy - przeszłość, jeden okres sprawozdawczy
    • nośniki informacji - sprawozdania okresowe przygotowane zgodnie ze standardami rachunkowości finansowej
    • szczegółowość nośników informacji - zagregowane, sumaryczne
    • stopień standaryzacji - określony regulacjami prawnymi i standardami rachunkowymi
    • metody, zasady przygotowania - metody i zasady rachunkowości finansowej.

Z kolei rachunkowość zarządcza powstała jako próba odpowiedzi na zapotrzebowanie menedżerów na jasne i przydatne wskazówki do prowadzenia biznesu. Rosnąca złożoność otoczenia firm oraz rosnąca złożoność procesów produkcji oraz pozostałych elementów łańcucha wartości firmy spowodowały znacznie skomplikowanie się procesów zarządzania.

Firmy stawały się coraz większe - w sensie ludzkim oraz w sensie organizacyjnym. Żeby zapanować nad tym wszystkim i w dodatku zapanować z zyskiem, menedżerowie potrzebowali innego rodzaju informacji niż inwestorzy, organy podatkowe czy dziennikarze. W dodatku dynamika zmian spowodowała, że wyniki poprzedniego okresu rozliczeniowego (a więc to co pokazuje rachunkowość finansowa) nie zawsze wpływają na przyszłe rezultaty (np. wartość rynkową firmy) i nie gwarantują ich osiągania w długim okresie.

Rachunkowość zarządcza posiada następujące cechy:

    • obszar wiedzy - mikroekonomia, teoria zachowań, zarządzanie i marketing, badania operacyjne
    • cel - tworzenie informacji dla decyzji i kontroli ich realizacji (informacje finansowe i niefinansowe)
    • obiekt obserwacji - jednostki specyficzne w ramach firmy np. centrum odpowiedzialności, grupy klientów, proces, produkt, strategiczna jednostka biznesu
    • użytkownicy - wewnętrzni: menedżerowie, pracownicy
    • dominujący zasięg czasowy - przyszłość, wiele okresów w zależności od potrzeb (np. na rok do przodu, na 3 lata, na 5 lat)
    • nośniki informacji - raporty wewnętrzne standardowe i specjalne, zgodne z zapotrzebowaniem użytkowników
    • szczegółowość nośników informacji - analityczne wg potrzeb i percepcji użytkowników
    • stopień standaryzacji - brak
    • metody, zasady przygotowania - systemy rachunku kosztów i wyników, metody optymalizacji decyzji, zasady motywowania i pozostała gama narzędzi i technik zarządzania

CH Beck

Dalej

x

1 komentarz

Nie udało się dodać komentarza, spróbuj ponownie za chwilę

Komentarz powinien być dłuższy niż 5 znaków

Prosze wprowadzić prawidłowy adres e-mail

Nick powinien być dłuższy niż 4 znaki

  • prauss prauss

    jak można przy zarządzaniu finansami obyć się bez controllingu i budżetowania (przynajmniej w tym tekscie ani razu nie pojawiły się te tematy)?

    2008-11-17 14:34:56

    Oceniono 0 razy

    x

    Odpisz na ten komentarz