Od struktury sesji do energii zmiany w coachingu

Od struktury sesji do energii zmiany w coachingu www.sxv.hu

Proces szkoleniowy powinien się rozpocząć od rozpoznania potrzeb uczestników coachingu. Autorki w poniższym artykule przedstawiają nowoczesne i szczegółówe rozumienie coachingu.

Autorki w tym artykule dokonały porównawczego przeglądu modeli sesji coachingowych opartych na modelu GROW oraz zaproponowały własny, autorski plan sesji coachingowej użyteczny w pracy z klientem. Model ten uwzględnia ważne czynniki, które są konieczne do dokonania faktycznej zmiany w sytuacji wyjściowej klienta oraz do osiągnięcia zamierzonych przez niego rezultatów.

Coaching to więcej niż metoda, to cała metodologia rozwoju potencjału człowieka, która wzbogaca się tak dynamicznie na całym świecie, że śledzenie na bieżąco ciągle pojawiających się nowych podejść i wyłaniających się ciekawych perspektyw mogło by być zadaniem dla całego sztabu ludzi.

Niemal codziennie powstają firmy świadczące usługi w zakresie coachingu i to firmy specjalizujące się w coraz to nowych obszarach ludzkiej aktywności.

Zakres nieustannie poszerza się: od coachingu sportowego, przez świetnie już rozwinięty coaching stosowany w organizacjach jako narzędzie rozwoju pracowników i coaching biznesowy – służący wspieraniu przedsiębiorców w tworzeniu i rozwoju firm i osiąganiu przez nie założonych celów biznesowych aż po life-coaching obejmujący całość życia człowieka bez podziału na sferę prywatną czy zawodową. Pojawiają się też podejścia niezwykle wyspecjalizowane np. coaching odchudzający, coaching zdrowotny, coaching finansowy, wspierający podniesienie dochodów, coaching kreatywny wspomagający proces twórczy dla artystów, a nawet coaching duchowy (spiritual coaching), egzystencjalny służący towarzyszeniu klientom w procesie poszukiwaniu i nadawaniu głębszego sensu i celu swojej egzystencji.

Wraz z rozwojem usług coachingowych rozwijają się też szkoły coachingu przygotowujące specjalistów w rozmaitym zakresie do pełnienia tego zawodu; można nawet mówić o stopniowo zachodzącym procesie profesjonalizacji (por. Czarkowska Lidia D., 2010). Każda ze szkół tworzy własne modele pracy coachingowej, własne opisy procesu coachingu, a nawet autorskie modele sesji coachingowych, w oparciu o które naucza się kompetencji, metod pracy i narzędzi stanowiących profesjonalne wyposażenie coacha.

Celem tego artykułu jest dokonanie porównawczego przeglądu wybranych modeli oraz analizy funkcjonalnej opisanych struktur, a także zaproponowanie modelu zmiany i struktury sesji coachingowej spełniających wszystkie istotne dla procesu zmiany elementy. Nie jest naszą intencją wyczerpanie tego tematu – raczej pragniemy porównując rozmaite modele pokazać ich głębsze podobieństwa, specyficzne, powierzchowne różnice oraz wskazać najważniejsze aspekty, które koniecznie powinny znaleźć się w pracy coachingowej z klientem aby zmiana, rozwój nie tylko został zaplanowany, ale też zrealizowany. Nasz artykuł może spełniać funkcję czysto poznawczą, edukacyjną: poprzez dostarczenie informacji na temat wybranych modeli. Jednakże dla nas szczególnie istotne jest, aby spełniał funkcję pragmatyczną – pokazując jakie elementy sesji potrzebne są w praktyce coachingowej, aby dostarczyć klientowi wszystkich potrzebnych narzędzi do osiągnięcia założonych rezultatów. Jeśli dodatkowo zostanie spełniona trzecia funkcja, inspiracyjna: poprzez poszerzenie perspektywy, otworzenie dyskusji i zachęcenie coachów do tworzenia kolejnych modeli służących rozwojowi klientów – będziemy bardzo szczęśliwe.

Modele sesji coachingowych

Czym jest model sesji coachingowej? Dlaczego z punktu widzenia nauki ważne jest, aby je tworzyć, opisywać i porównywać? Formułowanie modeli w coachingu służy prezentacji różnorodnych szkół, podejść oraz ich ewolucji. Poza tym, modele służą do zmniejszenia złożoności zjawisk w stopniu umożliwiającym ich poznanie i ułatwiającym zrozumienie rzeczywistości, do której się odnoszą. Model teoretyczny jest więc uproszczoną konstrukcją myślową, pozbawioną wielu szczegółów występujących w rzeczywistości, których pominięcie nie może jednak odkształcać istoty badanego zjawiska (por. Henryk Król, 2006, str. 36). Nie sposób pisać o modelach coachingowych, nie zaczynając od klasyki coachingu. Modelem najszerzej znanym i powszechnie uznawanym za najstarszy jest model GROW (Rys. 1.) opracowany na przełomie lat '70-tych i '80-tych XX wieku oparciu o koncept Inner Game Timothy Gallwey’a (zob. Gallwey T.W. od 1974 do 2009) przez Grahama Aleksandra i Alana Fine’a (Fine, A. 1987). GROW został spopularyzowany przez sir Johna Whitmore’a (1992) i ze względu na to, iż jest to także model najczęściej opisywany w artykułach dotyczących coachingu i coachingowych podręcznikach nie będziemy w tym miejscu zbyt wiele uwagi poświęcać samemu opisowi kolejnych elementów/etapów tego modelu, ale raczej skoncentrujemy się na jego analizie funkcjonalnej. Pomoże to w ukazaniu istoty, odkryciu celu jaki mają spełnić poszczególne części GROW aby w ten sposób zyskać świadomość głębszej struktury, co pozwoli nam porównywać kolejne modele, do tego klasycznego już schematu.

Warto zastanowić się nad tym jakie aspekty coachingowej pracy leżą po stronie coacha, a jakie po stronie klienta w poszczególnych fazach GROW, uwzględniając założenie, że zgodnie z zakresem odpowiedzialności coach dba o przebieg samego procesu (strukturę, formę) zaś klient za treść (zakres, meritum) coachingu, dlatego funkcje poszczególnych faz tego modelu będą inne (chociaż paralelne) z perspektywy coacha i inne z perspektywy klienta.


grow


Podobne artykuły:

Bożena Wujec Międzynarodowe Centrum Zarządzania - Uniwersytet Warszawski