Od struktury sesji do energii zmiany w coachingu

Od struktury sesji do energii zmiany w coachingu www.sxv.hu

Proces szkoleniowy powinien się rozpocząć od rozpoznania potrzeb uczestników coachingu. Autorki w poniższym artykule przedstawiają nowoczesne i szczegółówe rozumienie coachingu.

Model GROW

Faza 1: G, jak Goal – określenie celu jako pierwszy etap procesu coachingowego wynika z fundamentalnego założenia, że w punkcie startu nie warto koncentrować uwagi klienta na tym co jest trudne, na problemach, deficytach i brakach, natomiast warto skupić się na tym, czego klient pragnie, co jest dla niego pozytywne, dobre i pożądane i do czego chętnie będzie zmierzał. Takie założenie pełni kilka istotnych funkcji: nie tylko pozwala wyjść klientowi z bezproduktywnego narzekania, ale też zyskać motywację do podjęcia wysiłku w celu wprowadzenia zmian i utrzymać zaangażowanie konieczne do wytrwania w działaniach służących realizacji celu.

Zadaniem coacha na tym etapie jest towarzyszenie klientowi w odkrywaniu i dookreślaniu jego celów zarówno długoterminowych, jak i krótkoterminowych oraz celu sesji poprzez stawianie pytań, poszerzanie jego perspektywy i uważne, odzwierciedlające słuchanie tak, aby klient sam słysząc własne słowa doprecyzowywał i klaryfikował samemu sobie własne zamierzenia.

Do poprawnego sformułowana celu w coachingu można zastosować klika narzędzi, m.in. powszechnie znany schemat SMART (specific; measurable/meaningfull; achievable/ attractive /agreed upon; realistic; time based) wzbogacając go o dodatkowe kryteria istotne z perspektywy nie tylko określania, ale także mającej nastąpić realizacji celów klienta. Następnym narzędziem pracy coacha mającym ułatwić klientowi dokonanie zmiany może być skala szacunkowa, za pomocą której klient określi bieżący i docelowy (pożądany) poziom satysfakcji w zakresie związanym z realizacją wybranego celu. Jest to punkt łączący fazę ustanawiania celu z kolejną fazą sesji.

Faza 2: R, jak Reality, polega na zbadaniu stanu bieżącego, eksploracji wyjściowej sytuacji klienta w zakresie przez niego zgłaszanym w chwili obecnej. W tym momencie może pojawić się temat braku satysfakcji, albo wręcz niezadowolenia lub innych negatywnych emocji związanych z tym co jest, dlatego ważne, aby klient poszerzał swój ogląd sytuacji na kilku poziomach. Coach poprzez pytania może wspierać klienta w tym, aby nazwał i zrozumiał własne emocje i jednocześnie był świadom faktów oraz swoich rzeczywistych zewnętrznych zachowań. Temu celowi może służyć metoda SWOT, czy też technika dysocjacji poprzez np. opisywanie lub rysowanie przez klienta własnej bieżącej sytuacji z pozycji obserwatora. Eksplorację rzeczywistości warto zrobić zarówno pod kątem wyzwań, jak i możliwości, naturalnie pamiętając o jednym z fundamentalnych założeń, że klient już teraz posiada wszelkie potrzebne mu zasoby i nie potrzeba go „naprawiać” (więcej na ten temat w Czarkowska L.D., 2011). Badanie rzeczywistości powinno być jak najszersze, ponieważ skoro klient posiada wszystko, co jest mu potrzebne aby dokonać istotnej dla siebie zmiany, wystarczy, aby dzięki coachingowym pytaniom uświadomił sobie co już ma i co w związku z tym może zrobić. Gdyby jednak sam klient odkrył, że czegoś jeszcze mu brakuje – to może wówczas opracować strategię: jak można to rozwinąć, nauczyć się lub uzyskać.

Faza 3: O, jak Options (opcje, możliwości), a niektórzy dodają też drugie O – jak Obstacles (ograniczenia, przeszkody), tym niemniej jest to faza przeznaczona na generowanie nowych możliwości. Konieczne jest dostrzeganie istniejących ograniczeń ale właśnie po to, aby znaleźć metody ich przekraczania lub satysfakcjonującej klienta realizacji celu w ramach istniejących granic. Ten etap sesji stawia przed coachem zadanie stworzenia specjalnej przestrzeni sprzyjającej kreatywnemu myśleniu, poszukiwaniu przez klienta rozwiązań i generowaniu pomysłów, wychodzeniu poza rzeczywistość w kierunku możliwej przyszłości. Racjonalna ocena wygenerowanych pomysłów następuje dopiero przy przechodzeniu do kolejnej fazy sesji, podczas której z fantastycznych idei ma się wyłonić konkretny plan działań, zaś jego skuteczność jest uwarunkowana jak najbardziej adekwatnym osadzeniem w rzeczywistości.

Faza 4: W jak Will (wola), Way forward (droga naprzód) albo Wrap up (plan dający zaangażowane działanie). Celem tego etapu jest przełożenie marzeń i wygenerowanych opcji na skonkretyzowany i osadzony w czasie plan działań, zgodnie z uznanymi metodami planowania: ramowo w dłuższym okresie czasu i coraz bardziej szczegółowo w krótszym aż po dokładne określenie tzw. pierwszych kroków, czyli zadań do wykonania od razu (dzisiaj, a najdalej jutro). Jednakże aby mógł powstać jakikolwiek plan, najpierw konieczne będzie dokonanie wyboru spośród całego wachlarza możliwości jednej albo dwóch, które będą urzeczywistniane, dlatego ważne jest by klient miał świadomość kryteriów wyboru, którymi będzie się tutaj kierował. Jaka opcja z jego perspektywy jest najkorzystniejsza i z jakiego powodu? Co dla niego oznacza możliwość zrealizowania tej opcji, a z czym wiązałoby się ryzyko niezrealizowania jej? Jakie mogą wystąpić trudności, przeszkody na drodze do realizacji tego celu i co zrobić, aby się do nich przygotować i je ominąć? Kto będzie wspierać klienta na drodze do realizacji tego celu i co będzie temu sprzyjać? O co jeszcze warto zadbać w trakcie?


Podsumowanie poszczególnych funkcji modelu GROW stanowi Tabela 1.


tabelagrow


Podobne artykuły:

Bożena Wujec Międzynarodowe Centrum Zarządzania - Uniwersytet Warszawski