Osoby twórcze mogą się wypalić szybciej

Osoby twórcze mogą się wypalić szybciej http://www.sxc.hu/profile/Tallia22

Nieustanne czuwanie i poszukiwanie inspiracji to cena, którą ludzie płacą za swoją kreatywność. Takie stałe napięcie, bez umiejętności zrelaksowania się, prowadzi do wypalenia zawodowego.

Zawody twórcze wydają się zdecydowanie atrakcyjniejsze, barwniejsze i ciekawsze, niż typowa praca biurowa. Dlatego ludzie, którzy je wybierają wydają się być w jakiś sposób wyjątkowi i niezwykli. Co czyni ich innymi i nieprzeciętnymi?

Każdy z zawodów w jakimś aspekcie tworzy coś nowego, jednak mówiąc o zawodach twórczych trzeba wziąć pod uwagę kilka cech, które czynią tę grupę zawodową wyjątkową.

Czynnikami specyficznymi pracy twórczej są między innymi:

  • Osobowość, która potrzebuje wyrażać własne przeżycia emocje, stany, odczucia i myśli.
  • Ponadprzeciętna wrażliwość.
  • Czas pracy, wyznaczany często poprzez wewnętrzne stany twórcze lub zewnętrzne warunki różnie rozłożone w czasie i przestrzeni, w taki sposób, że unormowanie życia jest bardzo trudne a czasem nawet niemożliwe.

Czynniki te sprawiają, że artyści i twórcy są narażeni na kilka dodatkowych źródeł wypalenia zawodowego.

Podobne artykuły:

Problemy osobowości twórczej

Osobowość, która do samorealizacji potrzebuje wyrażenia własnego wnętrza, skoncentrowana jest na swoich przeżyciach. Wiele bodźców nieistotnych dla innych ludzi jest odbieranych i „czytanych” jako informacje dla dalszego tworzenia i rozwoju.

Nieustanne poszukiwanie wywołuje stan ciągłego napięcia i „czuwania”. To cena, którą twórcy płacą za bogate życie wewnętrzne. Życzenia znajomych w stylu „wyluzuj” i „odpuść sobie” w zawodach twórczych nie sprawdzają się. Tworzenie oznacza zaangażowanie, a zaangażowanie jest dokładnie przeciwieństwem „wyluzowania” i „odpuszczania sobie”. Stałe napięcie bez świadomej umiejętności relaksu i „wyłączenia się” prowadzi do wypalenia zawodowego.

Wrażliwość

Nie dla wszystkich jest oczywiste, że osoby wrażliwsze inaczej odbierają bodźce - dźwięki, kolory i zapachy. Przeżywają także intensywniej wszystkie emocje -  zarówno te, pozytywne (zachwyt, radość), jak i te negatywne, takie jak smutek czy strach.

Wielka dynamika doznań, myśli i wszelkiego rodzaju przeżyć powoduje przeciążenie układu nerwowego. Z takiego rodzaju zmęczenia można się uwolnić tylko w samotności i w ciszy, co w dzisiejszych czasach jest często nieosiągalne.

Dodatkowo twórcza praca nie pozwala na zdystansowanie się do swoich wewnętrznych przeżyć, ponieważ to one pozwalają tworzyć. To, co napędza działanie jest jednocześnie powodem wielkiego zmęczenia i permanentnego stresu. To ważna różnica w sposobie przeżywania swojego życia zawodowego na tle innych profesji.

Niestabilne warunki pracy

Kolejnym czynnikiem sprzyjającym pojawieniu się wypalenia zawodowego jest specyficzny tryb pracy. Większość osób pracuje poza etatem, w różnych porach dnia, czasem po kilkanaście godzin dziennie a czasem wiele tygodni wcale nie pracuje. Brak stałości, przy tym często też stabilnego dochodu, wymusza potrzebę zabezpieczania się drugą pracą, często mniej twórczą. Powoduje to wiele napięć wewnętrznych, które w krótkim czasie u osób z dużą wrażliwością prowadzą do pojawienia się oznak wypalenia zawodowego.

Stałe skupienie na zrozumieniu wewnętrznych procesów, nieustanne korzystanie z własnej inwencji i tworzenie nowych rozwiązań jest narażone na krytykę, odrzucenie, nierzadko wyśmianie i niezrozumienie, co jest szczególnie destrukcyjne.

Dwa bieguny emocji

Zawody twórcze są stale narażone na huśtawę emocji - od euforii do depresji. To kolejny, bardzo silny czynnik wypalający. Sposobem na zapobieganie wypaleniu w tych zawodach mogłoby być świadome wykorzystanie różnych wypracowanych już sposobów komunikacji interpersonalnej, praw asertywności i pracy z własnymi emocjami.

Zrozumieć mniej twórczych

Pełniejsze zrozumienie siebie i innych, mniej wrażliwych ludzi dałoby osobom o wysokiej wrażliwości „narzędzia” pozwalające na bardziej komfortowe funkcjonowanie w pracy i w życiu.

Sposoby na przeciwdziałanie wypaleniu

  1. Zdobycie wiedzy o wypaleniu zawodowym - sprawdzenie w jakim stopniu temat dotyka mnie samego.
  2. Zbadanie, na ile można powiedzieć, że „wszystkie sfery mojego życia: fizyczna, emocjonalna, duchowa i psychiczna, - są w równowadze i harmonii.
  3. Zbadanie harmonii funkcjonowania obszarów: mojej rodziny, przyjaciół, pracy i życia osobistego.

Wszystkie te tematy można badać samodzielnie i z sukcesem. Jeśli jednak zauważalna jest duża dysharmonia w tych obszarach, warto sięgnąć po pomoc.

Opór wypalonego

Trzeba jednak pamiętać, że nie jest to  łatwe dla osoby, która właśnie wchodzi w stan wypalenia. Jak wynika z badań osoby takie za wszelką cenę chcą utrzymać swoje przekonanie, że „poradzą sobie” i „nie potrzebują pomocy”. Najbliższe otoczenie często nie potrafi im pomóc. Gdy wypalenie pogłębia się, skutki tego stanu pozbawiają już człowieka wszelkich złudzeń.

Poznanie wcześniej objawów wypalenia pozwala, bez potrzeby doświadczania całej jego pełni, na skorzystanie z pomocy specjalistów. Często są to ludzie, którzy już doświadczyli wypalenia zawodowego. Nierzadko na swoim przykładzie przekonali się jak dużą cenę trzeba zapłacić za zlekceważenie pierwszych objawów. Wiedzą też, ile trzeba pracy, by wrócić do stanu zdrowego zadowolenia z pracy. 

Podobne artykuły:

Agnieszka Pytlak