Podstawowe narzędzia w jakości wykorzystywane w 3 fazach

Podstawowe narzędzia w jakości wykorzystywane w 3 fazach Craig Parylo (stock.xchng)

Faza Zbierania. Faza przesiewania oraz wzrostu i stabilizacji zostanie omówiona w kolejnych artykułach QualitySkills.pl. Zapraszamy do lektury na www.QualitySkills.pl.

W poprzednim wydaniu opisywaliśmy ogólnie, co to są narzędzia i techniki jakościowe. Tym razem pragnę skupić się na głębszym zapoznaniu z tematem, tak, aby ich stosowanie było znane i bez problemu można było się nimi posługiwać.

Narzędzia jakości można segregować w zależności od tego, do czego nam służą oraz na jakim etapie się je używa. W takiej kolejności, więc je omówimy.

    • I. Faza Zbierania.
    • II. Faza Przesiewania.
    • III. Faza wzrostu i stabilizacji.

I. Faza Zbierania.

Jest to faza zbierania danych, w której narzędzia służą, aby rejestrować głosu procesu i umieć zbierać z niego dane. Służą do tego m.in.:

Arkusz analityczny (arkusz kontrolny);

Arkusz może być używany w różnych postaciach oraz może funkcjonować pod różnymi nazwami tj.: Arkusz analityczny, arkusz kontrolny, lista kontrolna, lista wad.

Jest jednym z najprostszych narzędzi używanych w jakości do zbierania, kolekcjonowania oraz segregacji danych jakościowych. Dane te później służą do analizy, wyciągania wniosków, podejmowania decyzji - czyli wykorzystuje się w kolejnych fazach.

Arkusz często stosowany jest w produkcji i kontroli - do zbierania informacji o rodzajach występujących błędów.
Jest to często tabela, która zwiera opisy najczęstszych, wszystkich lub potencjalnych błędów, wad, zjawisk. Przy odpowiednim opisie błędu stawia się po prostu kreskę lub kolejną kropkę. Czasem jest uzgodniony poziom kresek/kropek w jednostce czasu, gdy wymagane są akcje, np.: zatrzymanie linii. To bardzo proste narzędzie pozwala w łatwy sposób kontrolować bieżącą sytuacje. Dane w dłuższego czasu mogą służyć do długoterminowej analizy i zbierania danych i najczęściej występujących błędach i na nich skupić swoją uwagę.
Często również arkusz kontroli przybiera specjalną formę "check listy", listy z zapisanymi czynnościami do zrobienia, np.: na początku zlecenia, na przekazaniu zmiany, na końcu pracy czy przy nowym projekcie. Jest to forma ściągawki, przewodnika podpowiadającego kolejne kroku. Odhaczenie, podpis, data lub ilość sztuk świadczy o wykonaniu lub ilości/jakości.

Karta kontrolna;

Jest to narzędzie bardziej rozbudowane niż arkusz kontrolny, służy jednak do podobnych celów. Zawiera ona elementy statystyki, tj.: odchylenie, mediana, średnia, przedział ufności. Oparta jest głownie na wymaganiach specyfikacji, którą trzeba znać przy ustalaniu wartości, które będą zbierane. Jest ot jednych z podstawowych narzędzi techniki statystycznej kontroli procesu zwanej SPC (statistic process control).

Zadaniem kart kontrolnych jest zbieranie danych o zmienności lub stabilności procesu. Im mniejsza zmienność danej wartości, tym większa powtarzalność, stabilność i zdolność procesu do produkowania za każdym razem dobrych sztuk.

Należy wybrać cechę/cechy, które mają największy wpływ na jakość/funkcjonowanie wyrobu lub usługi i mierzyć systematycznie jej wartości. Dzięki temu można kontrolować na bieżąco i sprawdzać trend. Karta kontrolna w łatwy sposób pokarze zależność tej wartości od czasu oraz inne dane niż tylko ilość występowania.

Znając dodatkowo wartość specyfikacji mierzonej cechy oraz tolerancję możemy łatwo określić kiedy wyniki z procesu są w granicach specyfikacji a kiedy są ona poza nią. To pozwala automatycznie wykryć wadliwą sztukę oraz obserwować, co może mieć wpływ na proces. Celem jest wyeliminowanie wszystkich zmiennych, które mają negatywny wpływ na stabilność procesu.

W ten sposób można też mierzyć wpływ zmian na proces lub sprawdzić jak można sterować procesem. Czy różne zmiany, akcje, działania mogą wpływać na proces i jego stabilność. Karta kontrolna może też być narzędziem badania efektywności działań korygujących, które powinny przynieść poprawę danej wartości, po pewnym upływie czasu. Celem jest oczywiście jak najbardziej stabilny proces

5W 2H;

Jest to metoda, która polega na zbieraniu danych odpowiadając na poszczególne pytania. Pytania są zawsze takie same i jest ich zawsze 7. Pierwsze pięć pytań, zadanych w języku angielskim zaczynają się od litery W. Dwa kolejne pytania w języku angielskim zaczynają się na literę H.

WHAT happened?.                           Co się stało?
WHY is it a problem?                        Na czym polegał problem lub dlaczego się zdarzył?
WHEN happened/detected?             Kiedy się zdarzyło/kiedy wykryto?
WHERE happened/detected?          Gdzie się wydarzyło/wykryto?
WHO happened/detected?              Kto spowodował/wykrył?
HOW it was happened/detected?    Jak się wydarzyło/jak wykryto?
HOW MANY/MUCH?                        Jak dużo?: Ilość, zakres?

Metodę tą stosuję się zwykle w nagłych przypadkach wymagających późniejszego działania, podejmowania decyzji lub szukania przyczyny.
Celem metody jest zebrania jak najwięcej danych o zdarzeniu.

II. Faza Przesiewania.

Gdy zbierzemy już dane należy je odpowiednio posegregować i uporządkować, aby były one przydatne. Narzędzia te często służą nam do rozwiązywania problemów, wyciągania wniosków, pomagają znaleźć przyczyny lub trendy w procesie. Do narzędzi tych należą:

    • Histogram;
    • Diagram Pareto i krzywa Lorenza;
    • Wykres Ishikawy (diagram przyczynowo-skutkowy);
    • 5Why;
    • 4/5/6/7 M;

III. Faza wzrostu i stabilizacji.

To faza formułowania wniosków oraz kompletowania dokumentacji. Jest ona jedną z najważniejszych faz w jakości. Nie sztuką jest kompletowanie informacji, robienie wykresów oraz diagramów, trzeba wiedzieć, po co się to robi. Faza wzrostu i stabilizacji pozwala nam kompletnie zakończyć cykl PDCA, uporządkować dokumentację, wprowadzić standardy w życie i dokumentację oraz ocenić efektywność działań korygujących.

    • Diagram przebiegu procesu (schemat blokowy);
    • SIPOC - RASCI
    • FMEA
    • Wszelkiego rodzaju matryce odpowiedzialności i umiejętności;
    • Six sigma
    • Audyty follow up.

Faza przesiewania oraz wzrostu i stabilizacji zostanie omówiona w kolejnych artykułach QualitySkills.pl.
Zapraszamy do lektury na www.QualitySkills.pl.

Podobne artykuły:

Aleksandra Purzycka QualitySkills.pl