Polska polityka w zakresie innowacji

Polska polityka w zakresie innowacji pieniądze

Polska okupuje daleką pozycję w międzynarodowym rankingu innowacyjności. W Europejskim Rankingu Innowacyjności 2016 (ranking UE) zajmuje 23. miejsce.

Polska osiągnęła niezadowalające wyniki w wielu aspektach innowacyjności, włączając w to działalność innowacyjną przedsiębiorstw (z naciskiem na SME, czyli małe i średnie przedsiębiorstwa) oraz współpracę z innymi podmiotami. Aktywność innowacyjna przedsiębiorców również jest ograniczona. Wydatki wewnętrzne sektora biznesowego na B+R wynosiły w 2014 roku jedynie 39%, przy średniej unijnej w wysokości 55%. Niewielka innowacyjność gospodarki skutkuje niską konkurencyjnością Polski w skali globalnej.

Powodem niskiej innowacyjności Polski mogą być zauważalne bariery natury systemowej, wliczając w to niewystarczający nadzór oraz brak mechanizmów wsparcia (na poziomie regionalnym oraz krajowym), zbyt szeroko nakreślone priorytety w dziedzinie B+R, jak i niewystarczające rozpowszechnienie wiedzy na temat wielu mechanizmów wsparcia. Kolejny problem to niewystarczająca współpraca instytucji publicznych w dziedzinie innowacji, powielanie funkcji i obowiązków, wliczając w to te, które wymagają znaczącej poprawy w kwestii zarządzania wiedzą zewnętrznych ekspertów oceniających innowacyjne projekty. Instytuty badawcze częściowo wypełniają swoją misję przybliżania nauki do biznesu, lecz innowacyjność i tak cierpi z powodu niechęci polskich firm do współpracy na większą skalę z innymi podmiotami.

Z perspektywy krajowego systemu innowacji barierą w rozwoju innowacyjności jest system edukacji. Nie wspiera on wystarczająco mocno kreatywności, przedsiębiorczości oraz współpracy – kluczowych czynników efektywnego wykorzystania wiedzy.

Kolejny czynnik wstrzymujący rozwój innowacji to bariera popytu będąca rezultatem niskich płac oraz ich nieproporcjonalnie wolniejszego wzrostu w stosunku do szybko zwiększającej się produktywności pracowników.

Wzrost innowacyjności polskich przedsiębiorstw jest warunkiem niezbędnym do wywołania pozytywnych zmian w gospodarce. Aby osiągnąć ten cel polski rząd przyjął uchwałę dotycząca długoterminowego planu rozwoju gospodarki kraju. Plan ten zakłada uwolnienie potencjału ekonomicznego potrzebnego do odpowiedzialnego rozwoju oraz poprawa jakości życia Polaków.


Program „Plan na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju” (przygotowany w lipcu 2016) opiera się na pięciu filarach:

  • reindustrializacja

  • rozwój innowacyjnych firm

  • ekspansja zagraniczna

  • rozwój społeczny i regionalny

  • kapitał dla rozwoju

Autor pomysłu, a zarazem minister rozwoju Mateusz Morawiecki (stąd „plan Morawieckiego”) zidentyfikował 5 wyzwań stojących przed Polską:

  • pułapka średniego dochodu

  • brak równowagi pomiędzy kapitałem polskim i zagranicznym

  • brak innowacyjnych produktów

  • pułapka demograficzna

  • pułapka słabości instytucji


Aby pokonać te trudności, rząd wyróżnił strategiczne sektory gospodarki, które będą wspierane przez państwo.

Głównym zadaniem „Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki. Dynamiczna Polska 2020” (Strategy for Innovation and Efficiency of the Economy. Dynamic Poland 2020) przygotowanego przez Ministerstwo Gospodarki w 2013 roku jest wysoce konkurencyjna (innowacyjna i wydajna) gospodarka oparta na wiedzy oraz współpracy. Szczegółowe cele opisane w strategii to:

  1. Dostosowanie warunków prawnych i finansowych do potrzeb innowacyjnej i wydajnej gospodarki

  2. Pobudzenie innowacyjności poprzez wzrost wiedzy oraz efektywności pracy

  3. Bardziej efektywne wykorzystanie dóbr naturalnych i surowców

  4. Większa internalizacja polskiej gospodarki

Strategia skupia się na pobudzaniu innowacyjności przez wzrost efektywności wiedzy oraz pracy, a także na innych celach pobocznych, takich jak: stymulowanie prywatnych wydatków na B+R, innowacyjność czy internalizacja.

Wizja Polski zawarta we wspomnianej powyżej strategii zakłada, że „Otwarta i ekspansywna gospodarka, oferująca nowe miejsca pracy, oparta na wzajemnym zaufaniu i kooperacji uczestników życia gospodarczego, stabilnie rosnąca dzięki innowacjom i wysokiej efektywności zasobów, która zapewni wzrost standardów życia społeczeństwa oraz konkurencyjności przedsiębiorstw na arenie międzynarodowej do 2020 roku.”


Więcej na http://innovationdevelopment.eu/

 

Fundacja Obserwatorium