Sprawozdanie finansowe - źródło informacji

Sprawozdanie finansowe - źródło informacji Sanja Gjenero (stock.xchang)

Nieocenionym źródłem informacji o działalności każdego przedsiębiorstwa jest sprawozdanie finansowe. Sprawozdanie finansowe to zbiór wielu liczb, które charakteryzują to co działo się w przedsiębiorstwie na przestrzeni ostatnich 12 miesiącach.

Podstawą prawną sporządzania sprawozdań finansowych, czyli rocznych raportów, jest ustawa o rachunkowości. To ona określa co znajdzie się w poszczególnych pozycjach „obrazu firmy”. Najważniejszymi elementami sprawozdania finansowego są bilans oraz rachunek zysków i strat. Poza tymi elementami wszystkie firmy muszą sporządzać "informację dodatkową", a niektóre "zestawienie zmian w kapitale własnym" oraz "rachunek przepływów pieniężnych".

Sprawdź również nasz darmowy poradnik: Jak efektywniej ewidencjonować majątek firm

Bilans

Pierwszym i najważniejszym dokumentem sprawozdania finansowego jest bilans. Składa się on z dwóch części - aktywów i pasywów. Aktywa to wszystko to co firma posiada - jej majątek. Zostały ułożone wg stopnia płynności. Od góry znajdziemy zatem wartości niematerialne i prawne, rzeczowe aktywa trwałe, inwestycje, zapasy, należności aż do najbardziej płynnych - środków pieniężnych. Po stronie pasywów odnajdujemy informacje czym aktywa są finansowane. Są to przede wszystkim: kapitały własne, kredyty, pożyczki oraz zobowiązania wobec dostawców. Podstawową zasadą budowy bilansu jest założenie, że suma aktywów musi być równa sumie pasywów. Do najważniejszych informacji jakie są zawarte w bilansie zaliczamy:

    • Sumę bilansową, czyli wielkość firmy.
    • Strukturę bilansową, czyli relacje aktywów trwałych do aktywów obrotowych oraz kapitałów własnych (stałych) do zobowiązań.
    • Relację poszczególnych pozycji wobec siebie, w szczególność zobowiązań z tytułu dostaw i usług do należności z tytułu dostaw i usług.
    • Tendencje (wzrosty i spadki) poszczególnych pozycji - bilans zawsze sporządzony jest za dwa lata obrotowe.

Wykorzystując dane zawarte w tym elemencie sprawozdania finansowego sporządza się analizy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Bilans to element sprawozdania finansowego o najbardziej przydatnej treści. Wartość firmy obliczona metodą księgową jako odpowiada temu co zostało zaprezentowane w bilansie (suma kapitałów własnych)

Rachunek zysków i strat

Drugim elementem sprawozdania finansowego jest rachunek zysków i strat. Może zostać sporządzony w dwóch wariantach -kalkulacyjnym lub porównawczym - zależnie od potrzeb zarządu. Większość firmy sporządza go w wariancie porównawczym (za wyjątkiem spółek giełdowych dla których obligatoryjnym jest wariant kalkulacyjny). W rachunku zysków i strat ujmuje się wszystkie dotyczące danego okresu sprawozdawczego przychody (i zyski) oraz koszty (i straty). Różnica pomiędzy przychodami a kosztami daje zysk. Jeżeli koszty przewyższą przychody to będzie to znak, że działalność przynosi stratę. Rachunek zysków i strat również sporządzony jest za dwa ostatnie okresy sprawozdawcze. Można zatem zauważyć tendencje wzrostu lub spadku poszczególnych pozycji. Przykładowo wystarczy spojrzeć na kwotę przychodów za rok bieżący i rok ubiegły - a od razu będziemy widzieli czy zwiększyła się sprzedaż czy nie. Jeżeli równocześnie ze wzrostem sprzedaży zwiększy się zysk netto będzie to znak, że firma się rozwija. W rachunku zysków i strat odnajdziemy również informację o strukturze innych kosztów i przychodów. Dowiemy się m.in. jakie firma płaci odsetki, czy sprzedawała swój majątek oraz jakie poniosła straty nadzwyczajne.

Informacja dodatkowa

Informacja dodatkowa jest trzecim obligatoryjnym elementem sprawozdania finansowego sporządzanym przez wszystkie firmy zobowiązane do stosowania ustawy o rachunkowości. Jest w niej zawarte wiele cennych informacji, które przez większość menedżerów nie jest zauważana. Informacja dodatkowa składa się z dwóch części: "wprowadzenia do sprawozdania finansowego" oraz "dodatkowych informacji i objaśnień". Najważniejsze informacje jakie odnajdziemy w informacji dodatkowej to:

    • Za jaki okres zostało sporządzone sprawozdanie (może się zdarzyć, że będzie to inny niż 12 miesięcy), czy jest zagrożenie co do kontynuowania działalności w przyszłości.
    • Informacje o strukturze kapitału podstawowego.
    • Kwoty dokonanych odpisów aktualizujących środki trwałe, należności i zapasy oraz wielkość utworzonych rezerw.
    • Na jakiej części majątku ustanowione są zabezpieczenia (np. z tytułu kredytu).
    • Jaka jest wartość majątku oraz dokonanych odpisów amortyzacyjnych.

Informacja dodatkowa jest o wiele bogatsza w dane liczbowe, które powinny posłużyć do szczegółowej analizy.

Zestawienie zmian w kapitale własnym

Wiele cennych informacji odnajdziemy również w zestawieniu zmian w kapitale własnym. Jego użyteczność jest o tyle duża, że obecnie bilans jest najważniejszym elementem sprawozdania finansowego. A zestawienie rozbudowuje i uszczegółowia zmiany w kapitałach własnych spółki - część A pasywów bilansu. Będzie można wyczytać co wpłynęło (jakie zdarzenia gospodarcze) na zmiany kapitałów. Dowiemy się miedzy innymi o powodach zwiększenia kapitału zapasowego, z jakiego tytułu występuje pozycja zysk (strata) z lat ubiegłych oraz czy podmiot nabył i/lub sprzedał udziały (akcje) własne. W tym elemencie sprawozdania finansowego znajdzie się również informacja o błędach podstawowych, czyli przypadkach gdy odkryliśmy, że sprawozdania finansowe za poprzednie lata zostały sporządzone nieprawidłowo. Korekta ta może być in plus lub in minus.

Rachunek przepływów pieniężnych

Sprawdź również nasz darmowy poradnik: Jak efektywniej ewidencjonować majątek firm

Cennych informacji o działalności naszego podmiotu dowiemy się również z rachunku przepływów pieniężnych. Może ono być sporządzone dwoma metodami - pośrednią lub bezpośrednią. Prostszą i częściej wybieraną jest metoda pośrednia. Jak wiadomo nie jest sztuką wypracować zysk netto - dobry menedżer sprzedaje tak, aby otrzymać szybko środki pieniężne z tego tytułu. I takich właśnie informacji udziela rachunek przepływów pieniężnych. Składa się on z trzech części, z czego najważniejszą są przepływy z działalności operacyjnej - odzwierciedlające podstawową działalność podmiotu. Działalność inwestycyjna prezentuje efekt działań zarządu w zakresie nabywania i zbywania wartości niematerialnych i prawnych, rzeczowych aktywów trwałych oraz inwestycji. W ostatniej grupie odnajdziemy skutki działań podmiotu w zakresie finansowania działalności oraz ponoszonych z tego tytułu kosztów. Bardzo ważną informacją jest kwota środków pieniężnych na koniec okresu o ograniczonej możliwości dysponowania. Część środków może nie być tymczasowo do dyspozycji zarządu (akredytywy, lokaty) i w tej pozycji zostanie to właśnie ujęte. Zaprezentowane powyżej informacje nie wyczerpują ogromu informacyjnego zwartego w sprawozdaniu finansowym. Tylko dogłębna analiza sprawozdania finansowego obejmującą nie tylko zaprezentowane tam liczby, ale również informacje niepoliczalne, może być źródłem kompleksowej informacji. Niemniej jednak znajomość budowy sprawozdania finansowego i informacji z nich płynących ułatwi sprawne zarządzania każdemu menedżerowi.

 

Strategie Rachunkowość Finanse