W jaki sposób zarządzanie jest sztuką?

W jaki sposób zarządzanie jest sztuką? Image courtesy of by jscreationzs/FreeDigitalPhotos.net

Jeśli zarządzanie jest sztuką, w tym znaczeniu, jakie wnosi greckie słowo techne, to potrzebuje mieć w sobie to wszystko, co o sztuce stanowi. W artykule chcę uzasadnić roszczenie zarządzania do przyznania mu miana sztuki.

Zacznijmy od tego czym jest sztuka. Sztuka jest wytwarzaniem, a zatem jest działaniem zmierzającym do tego, by w wyniku zaangażowanej pracy powstał nowy przedmiot lub stan rzeczy. Sztuka jest układem trzech elementów:

  • Tworzywa.
  • Narzędzi wraz z regułami posługiwania się nimi.
  • Pożądanego kształtu (piękna).

Artysta zaś łączy wymienione trzy elementy -  to nazywamy umiejętnością. Jeśli wobec powyższego zarządzanie byłoby sztuką, to musiałoby być wytwarzaniem! A jeśli tak to przede wszystkim istniałoby tworzywo, które formowałby kierujący. Zarządzający potrzebowałby dalej narzędzi i reguł posługiwania się nimi, dzięki którym nadawałby swemu materiałowi określony kształt i tego kszatałtu też by przecież potrzebował, jako swoistego celu.
Stoimy tymczasem zakłopotani wobec wielości dziedzin, w których zarządzanie operacyjne znajduje zastosowanie: brygadzista w fabryce samochodów, kapral w czasie bitwy, dyrektor szkoły, menedżer grupy finansowej. Czy to możliwe, aby istniało jedno wspólne dla nich tworzywo, któremu nadawaliby tę sama formę, za pomocą tych samych narzędzi? Ale jeśli zarządzanie operacyjne jest jednorodną sztuką, to przynajmniej względna tożsamość wymienionych elementów powinna pojawić się w każdej dziedzinie.

Zacznijmy od tworzywa

W czym tworzy zarządzający? Zarządzający, gdy kieruje, nie jest tym, który wykonuje czynności faktycznie przekształcające dany wycinek rzeczywistości, tym bowiem zajmują się zarządzani przez niego ludzie. Zarządzający nie wytwarza tego samego, co jego podwładni. Być może należy odpowiedzieć, że zajmuje się swoimi ludźmi. Takie rozwiązanie sugerowałby stały kontekst podwładnych. Zakładamy ich istnienie ilekroć mowa o zarządzaniu. Kiedykolwiek rozważamy działania zarządzających, niezbędnym akompaniamentem są podwładni. Zarządzający działa możnaby powiedzieć w  środowisku podwładnych. Czyżby więc zarządzający tworzył w ludziach a oni z kolei wykonywaliby zadaną pracę? Tę odpowiedź uznaję za niewystarczającą, jeśli nie wskaże się czym w ludziach sie zajmuje zarządzający. Nadto gdyby faktycznie to było tworzywo, w którym pracuje zarządzający, to zostałby niejako odcięty od samego przedmiotu pracy, skoro zajmowałby się ludźmi, oni przesłanialiby przedmiot pracy...

Zarządzający sam nie przekształcając przedmiotu pracy swych podwładnych nie powinien jednak tracić z nim kontaktu, koncentrując się wyłącznie na ludziach. Tworzywem sztuki zarządzania, powinna być taka materia, która spaja w sobie w jedno przedmiot pracy i ludzi pracujących. Istnieje obiektywny byt o podwójnym charakterze podmiotowo-przedmiotowym, który stanowi właściwe tworzywo dla sztuki zarządzania - to czynności pracy!

Czynność pracy

Znaleźliśmy zatem właściwe tworzywo dla sztuki zarządzania jest nim czynność pracy. Na pytanie w czym tworzy zarządzający odpowiadam: w czynnościach pracy. Zarządzający kształtuje czynności pracy. W jaki sposób kierujący formuje swoje tworzywo - czynności pracy? Od razu widać, że owe narzędzia, którymi będzie się posługiwał leżą na platformie komunikacji. To nie on będzie wykonywał czynności lecz jego ludzie. Koniecznie zatem potrzebuje zakomunikować im co mają robić (cel), jak, kiedy, gdzie,  mają robić (plan); potrzebuje przydzielić im te czynności jako ich zadanie (przydzielanie zadań); oraz potrzebuje monitorować przebieg akcji porównując to, co miało  być wykonane z tym co faktycznie jest uzyskiwane (kontrola) i w końcu jeśli zachodzi różnica, między zamierzeniem (celem) a tym, co jest wykonane, zarządzający wprowadza działania korygujące.

Rysunek zestawiający narzędzia zarządzającego


Tym sposobem, celem, planem, przydzielaniem zadań, kontrolą, akcjami korygującymi zarządzający kształtuje czynności pracy. Mamy zatem i tworzywo dla sztuki zarządzania - czynnosci pracy i narzędzia, które wymieniłem nieco wyżej. Pozostaje tylko ustalenie, do nadania jakiego kształtu zmierza zarządzający. Jaką formę stara się nadać czynnościom pracy? Odpowiedź: zarządzający nadaje czynnościom pracy formę produktywności, to znaczy taką, w wyniku której czynność zużywając jak najmniej środka  (np.: czasu,  surowca, energii)  wytwarza jak najwięcej oczekiwanego skutku. Ta harmonia, optymalny związek łączący zużywane środki z otrzymanym rezultatem jest idaelnym kształtem, który artysta-zarządzający wprowadza w swe tworzywo.

Podobne artykuły:


tomasz furgalski tomasz furgalski