Zanim zaczniesz pisać artykuł promocyjny

Zanim zaczniesz pisać artykuł promocyjny Image courtesy of by Nujalee/FreeDigitalPhotos.net

Aby twój tekst mógł pracować na maksimum swoich możliwości, musi być przemyślany i zaprojektowany zgodnie z zasadami dobrego pisania.

W związku z tym zadaj sobie następujące pytania:

  1. Piszesz JAKO KTO?
  2. Piszesz DO KOGO?
  3. Piszesz PO CO?
  4. W JAKICH OKOLICZNOŚCIACH twój artykuł zostanie przeczytany?

JAKO KTO

Nadawca-autor jest zawsze obecny w tworzonym przez siebie tekście. Obecny poprzez sposób ujęcia tematu i sposób jego rozwijania, poprzez język i styl, dobór wyrazów i argumentów.

Podobne artykuły:



Przede wszystkim należy zdecydować w jakiej roli występujesz jako autor. Czy masz być sprawozdawcą, mniej lub bardziej obiektywnym opowiadaczem historii, referentem cudzych myśli? Czy masz być ekspertem: wykładowcą, doradcą, specjalistą? Czy może zwykłym człowiekiem, typowym przedstawicielem pewnej grupy? Czy stawiasz się na równi z czytelnikiem, czy może jesteś ponad nim (np. posiadasz informacje, których on nie ma lub ich potrzebuje)?

Wybór roli bezpośrednio wpływa na twój poziom wiarygodności jako nadawcy. Ludzie mają tendencję do oceniania informacji na podstawie oceny twórcy – ktoś kto zdaje się być ekspertem, jest za takiego uważany, choćby mówił najbardziej oczywiste banały. Tymczasem student mówiący mądre rzeczy jest przede wszystkim studentem.

Kolejna kwestia do rozstrzygnięcia to stopień ujawnienia w tekście własnych poglądów, opinii i przekonań. Decyzja w tym zakresie zależy przede wszystkim od rodzaju pisanego artykułu. Esejowe refleksje bardziej sprzyjają odsłonięciu się autora niż artykuł poradnikowy lub case study. Z kolei w felietonie można łatwiej wstawić własną ocenę i własny punkt widzenia – zdecydowanie trudniej jest to zrobić w tekście opisującym jakieś zjawisko, teorię lub narzędzie.

DO KOGO

Każdy tekst jest dialogiem z czytelnikiem, dlatego zawsze trzeba go do czytania zaprosić i zainteresować – by nie oderwał się od lektury aż do końca tekstu.

Odbiorca tekstu czasem jest bardzo dobrze znany, np. gdy tworzymy wpis do znajomych na blogu. Jednak zwykle odbiorcy artykułów w czasopismach branżowych lub portalach informacyjnych nie są zbyt dobrze znani z wykształcenia i przyzwyczajeń. Dlatego dobre pisanie zakłada, że trzeba sobie zaprojektować czytelnika – wybrać kilka charakterystycznych cech i zgodnie z nimi przygotować tekst.

Najczęściej określa się następujące cechy:

  • wiedzę czytelników – ogólną o życiu i świecie oraz specjalistyczną o poruszanym temacie,
  • zakres kompetencji językowej odbiorcy – a zwłaszcza jakie słowa zna i rozumie,
  • zainteresowania czytelników i ich poglądy – do których można się odwołać, tworząc płaszczyznę porozumienia,
  • stosunek odbiorców do omawianego tematu – czy są nim zainteresowani, czy też trzeba przyciągnąć ich uwagę? Czy są nastawieni przychylnie, obojętnie, czy wrogo? Jakie mogą być ich oczekiwania względem tematu, jakie pytania mogliby zadawać, jakie wątpliwości mogą mieć?

Wyobrażanie sobie czytelników nie oznacza utożsamienia się z nimi. Autor nie musi być poddany oczekiwaniom czytelników – to jest cenny przywilej autora. Należy jednak w pewnym zakresie uwzględnić ich oczekiwania. W przeciwnym razie można ich do siebie zrazić tak, że gdy tylko zauważą nazwisko autora przy kolejnym, natychmiast uciekną wzrokiem.

PO CO

Po pierwsze, można pisać aby kogoś o czymś poinformować, by wzbogacić wiedzę odbiorcy. Po drugie, można kogoś do czegoś przekonać: przyjęcia określonego sposobu widzenia, myślenia lub działania. Po trzecie, można wywołać emocje: zabawić, wzruszyć, zachwycić pięknem słowa.

Przyjęty cel powinien być jednoznacznie zakomunikowany czytelnikowi jak najwcześniej się da – nawet w tytule tekstu. Nie powinien też zmieniać się celu w trakcie tekstu.

W JAKICH OKOLICZNOŚCIACH

Akt komunikacji pisanej składa się z dwóch całkowicie oddzielnych faz: w innym miejscu i czasie odbywa się konstruowanie tekstu przez autora, w innym – jego odbiór przez czytelnika. Miejsca i czasu odbioru tekstu nie da się do końca przewidzieć. Dziennikarz tworzy ważny i wymagający refleksji reportaż problemowy w redakcji, ale czytelnik przegląda go, stojąc w zatłoczonym tramwaju, albo na krześle w poczekalni banku jednocześnie nasłuchując swojego numeru z głośnika, albo w klimatyzowanym pomieszczeniu restauracji czekając na dostarczenie zamówionego lunchu. Autor powinien zatem dopasować strukturę tekstu i jego trudność merytoryczną stosownie do otoczenia, w którym jego zdaniem najczęściej zachodzi akt czytania artykułu w danym medium.

Ważnym obszarem okoliczności czytania jest również kontekst kulturowy czytelnika, czyli właściwy danej grupie ludzi świat pojęć, znaczeń i wartości, symboli i stereotypów, obyczajów i scenariuszy zachowań. Autor tekstu może zakładać, że pisze do osób z tego samego kręgu kultury, ale w rzeczywistości może trafić do zupełnie innego kręgu. Za jaskrawy przykład tej rozbieżności może posłużyć naukowiec tworzący tekst w tygodniku czytanym przez pracowników fizycznych. Takie pojęcia jak sukces, rozwój czy nawet dobro grupy są inaczej rozumiane przez naukowca (który może przekładać dobro grupy nad dobro jednostki) i inaczej przez pracownika-czytelnika (który stawia swoje dobro nad dobrem grupy).

Opisane cztery pytania dotyczące tekstu – JAKO KTO, DLA KOGO, PO CO, W JAKICH OKOLICZNOŚCIACH – pomogą ci przygotować skuteczny tekst zgodny z twoimi celami oraz będący łatwy w odbiorze dla czytelników.


Inspiracją tekstu jest książka „Jak dobrze pisać. Od myśli do tekstu” Jolanty Maćkiewicz (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011). Wykorzystanie za wiedzą Wydawcy.

Podobne artykuły:

Jolanta Maćkiewicz Wydawnictwo MIKOM Sp. z o.o.