Zarządzanie kompetencjami czy klasyczne zarządzanie przez cele?

Zarządzanie kompetencjami czy klasyczne zarządzanie przez cele? premier.gov.pl

Obok klasycznego zarządzania przez cele coraz częściej wykorzystywanym modelem organizacji pracy w firmach jest zarządzanie przez kompetencje. Na czym ono polega?

Dzięki zarządzaniu przez kompetencje firma ma większe szanse na dostosowanie działalności do zmieniających się potrzeb rynku, gdyż jest w stanie szybciej i bardziej efektywnie zarządzać rolami pracowników w przedsiębiorstwie. Na czym polega zarządzanie kompetencjami w nowoczesnej firmie?

Organizacja pracy

Każde średnie i większe przedsiębiorstwo musi w jakiś sposób radzić sobie z organizacją pracy, która nie powinna być podporządkowana subiektywnej wizji menedżera, lecz interesom całej firmy. Jako odpowiedź na nieefektywny i zawodny intuicyjny model funkcjonowania przedsiębiorstwa wypracowany został model uporządkowany i sfunkcjonalizowany – zarządzanie przez cele. Wykrystalizowany i doprowadzony do optymalnej postaci już w latach 60. i 70. w firmach zachodnich, a następnie przeniesiony do polskiej rzeczywistości na przestrzeni ostatnich dwóch dekad sprawdza się wciąż całkiem nieźle. Ale nie jest też pozbawiony wad, dlatego warto przeanalizować również inny, bardziej innowacyjny i elastyczny model zarządzania firmą poprzez kompetencje. Efekty mogą pozytywnie zaskoczyć niejednego menedżera.

Zalety i wady zarządzania przez cele

Model funkcjonowania przedsiębiorstwa w oparciu o zarządzanie przez cele jest zdecydowanie lepszy od takiego, który polega wyłącznie na doraźnym reagowaniu na potrzeby firmy. Przede wszystkim pozwala na jasne sprecyzowanie spodziewanych osiągnięć i sukcesów przedsiębiorstwa, a także dróg, które mają doprowadzić do osiągnięcia celu. Dlatego dobrze zaplanowany i konsekwentnie wdrażany model zarządzania przez cele zawsze przynosi firmie wymierne korzyści.

Podobne artykuły:

Ponadto zarządzanie przez cele wpływa pozytywnie na zaangażowanie i motywację pracowników. W jaki sposób? To proste – pracownicy, którzy znają cele firmy, swoją rolę w realizacji tych celów oraz rozumieją wpływ wykonywanej przez nich pracy na funkcjonowanie całego przedsiębiorstwa bardziej identyfikują się ze swoim miejscem pracy. I mają poczucie, że sporo od nich zależy, dlatego pracują wydajniej, chętniej też przedstawiają propozycje ulepszeń oraz dróg rozwoju.

Ale trzeba wiedzieć, że zarządzanie przez cele ma również swoje wady. Po pierwsze – skutecznie wdrożony model zarządzania przez cele wymaga zaangażowania wielu osób, w tym całej kadry managerskiej i kierowniczej. Jak dobrze wiemy, nie zawsze jest to takie proste. Po drugie – wdrażanie wszelkich zmian w firmie zarządzanej przez cele wiąże się z ogromną ilością biurokracji, kolejnymi zebraniami, pisaniem planów, analiz i podsumowań, a w dodatku trwa bardzo długo. Czasami podjęcie jakiejś decyzji związanej np. z pełnieniem przez pracownika określonej roli w firmie trwa dłużej, niż zapotrzebowanie na tę rolę. Co równie ważne większość firm jako główne cele ustala osiągnięcie korzyści materialnych, takich jak wzrost sprzedaży czy poprawa jakości produkcji, natomiast zupełnie zapomina o korzyściach niematerialnych – zadowoleniu pracowników i dobrej opinii o pracodawcy. Odpowiedzią na te problemy jest zarządzanie przez kompetencje.

Na czym polega zarządzanie przez kompetencje?

Zarządzanie kompetencjami różni się od zarządzania przez cele zasadniczo – przede wszystkim punktem wyjścia jest zgoła odmienne założenie. Etaty, pełnione w przedsiębiorstwie role i aktywności podporządkowujemy nie tylko długo- i krótkofalowym celom firmy, lecz przede wszystkim kompetencjom pracowników, które są do osiągnięcia tych celów potrzebne. Musimy określić, jakie umiejętności, kwalifikacje i cechy pracowników są wymagane do dalszego rozwoju firmy, a następnie oszacować, czy nimi w danym momencie dysponujemy, czy też musimy zwiększyć zatrudnienie. W takim wypadku rekrutacja nigdy nie będzie oderwana od najbardziej palących potrzeb firmy.

A może wystarczy przesunąć niektórych pracowników na inne stanowiska lub przypisać im nowe role? Wtedy talenty pracowników nie będą się marnowały, a zatrudnieni w firmie ludzie będą odczuwali większą satysfakcję z pracy oraz mocniej zidentyfikują się z firmą.

Sposób na znalezienie coacha

Zarządzanie kompetencjami to również cenna technika pozwalająca na wyłonienie w firmy osób, które mogą pełnić funkcję coacha lub mentora. Dzięki temu można przenieść do własnego przedsiębiorstwa najlepsze wzorce, coraz częściej wykorzystywane w dużych, międzynarodowych firmach. W tym modelu zarządzania przedsiębiorstwem starszy i bardziej doświadczony pracownik służy radą młodszym członkom zespołu, pełni w firmie rolę mentora, a przede wszystkim odpowiada za zarządzanie wiedzą firmową. Jak można obserwować na przykładach znanych firm japońskich (z Toyotą na czele), taka właśnie strategia jest uważana za wyjątkowo efektywną – przekazywana przez mentora wiedza jest najwyższej jakości, zarząd nie wydaje pieniędzy na zbędne szkolenia zewnętrzne, a pracownicy odczuwają, że firma jest przyjazna pracownikom.

Zarządzać przez cele czy przez kompetencje?

Idealną sytuacją byłoby połączyć obie te metody. Większość menedżerów zazwyczaj wybiera zarządzanie przez cele – do tego są przyzwyczajeni, tak jest łatwiej, a poza tym robią to dobrze. Jeżeli jednak firma chce postawić na elastyczność, zdolność do szybkiego rozwoju oraz dostosowywania się do potrzeb rynku, a przy tym wszystkim chce zadbać o employer branding, oferując ciekawą pracę z możliwością rozwoju, zarządzanie kompetencjami jest naprawdę dobrym wyborem. Dlatego warto pomyśleć nad mniej oczywistymi, za to efektywniejszymi rozwiązaniami – choćby po to, by na efekty tych działań nie czekać latami.

Info Management Sp. z o.o. Piotr Kopka