Zmiany w opodatkowaniu dochodów ze źródeł nieujawnionych

Zmiany w opodatkowaniu dochodów ze źródeł nieujawnionych sxc.hu

Resort finansów przygotował założenia zmian w przepisach, które kompleksowo regulują zasady opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

Zmiany po wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Rządowe założenia zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w Ordynacji podatkowej mają związek z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 lipca 2013 r. Trybunał orzekł w nim niezgodność z konstytucją art. 20 ust. 3 ustawy o PIT za lata 1998-2006 dotyczący opodatkowania dochodów ze źródeł nieujawnionych oraz art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej obejmującego przedawnienie zobowiązania ze źródeł nieujawnionych.

Podobne artykuły:

Co prawda Trybunał wypowiedział się w kwestii art. 20 ust. 3 ustawy o PIT obowiązującego w latach 1998 - 2006, mimo to w wyroku stwierdził, że zmiany wymaga także ten przepis w obecnym brzmieniu. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zwróciły się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z konstytucją obecnego brzmienia art. 20 ust. 3 ustawy o PIT.

Rządowe założenia zmian w ustawie o PIT i Ordynacji podatkowej dodają do ustawy o podatku dochodowym nowy rozdział, który będzie kompleksowo regulował zasady opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

Definicja przychodów ze źródeł nieujawnionych

Założenia zmian definiują przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Będą nimi:

przychody o pochodzeniu niewskazanym przez podatnika i nieustalonym przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej, czyli przychody, których źródło/pochodzenie jest nieznane i niemożliwe jest jego ustalenie);
przychody o wysokości niewykazanej prawidłowo przez podatnika i nie jest możliwe określenie lub ustalenie do nich zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej, czyli przychody z określonego źródła/źródeł, których wysokość nie została wykazana prawidłowo przez podatnika i nie jest możliwe ich ustalenie oraz gdy jednocześnie wartość ponoszonych wydatków wskazuje na osiąganie przychodów/dochodów w wysokości wyższej od wykazanej lub ustalonej.

Przychodami nieznajdującymi pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych będzie zatem za każdym razem nadwyżka wydatków nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi.

Wydatki ponoszone przez podatnika obejmą zarówno gromadzenie mienia w rozumieniu art. 44 Kodeksu cywilnego (czyli nieruchomości, ruchomości, prawa majątkowe, papiery wartościowe, środki finansowe), jak i wydatkowanie pieniędzy, które nie prowadzi do gromadzenia mienia (np. konsumpcja, darowizny, pożyczki).

Źródłem pokrycia wydatków ponoszonych przez podatnika będą przychody (dochody):

  • opodatkowane – których pochodzenie zostało ustalone oraz które zostały opodatkowane właściwym podatkiem, np. od spadków i darowizn, rolnym, o ile podatnik mógł sfinansować z nich określone wydatki;
  • nieopodatkowane – których pochodzenie zostało ustalone, o ile podatnik mógł z nich sfinansować określone wydatki i były równocześnie wolne od podatku lub zwolnione z opodatkowania na podstawie właściwych przepisów (np. ustawy o podatku dochodowym), nie podlegały opodatkowaniu albo objęte były obowiązkiem podatkowym, jednak doszło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego mimo braku zapłaty (np. zaniechanie, umorzenie, przedawnienie zobowiązania zadeklarowanego albo wynikającego z decyzji).

Obowiązek podatkowy

Obowiązek podatkowy w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych obejmie osoby fizyczne podlegające w roku podatkowym zarówno nieograniczonemu, jak i ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Obowiązek podatkowy z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych powstanie w momencie wystąpienia nadwyżki wydatków nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi.

Projekt zakłada, że w przypadku braku dowodu przeciwnego, udziały we wspólnych wydatkach, przychodach (dochodach) opodatkowanych lub przychodach (dochodach) nieopodatkowanych są równe.

Pozostałe propozycje zmian

Projekt przyjmuje jako zasadę, że w pierwszej kolejności trzeba dążyć do ustalenia źródła pochodzenia przychodów i ich opodatkowania podatkiem dochodowym innym niż według 75 % stawki sankcyjnej lub innym rodzajem podatku na podstawie odrębnych ustaw. W momencie, gdy nie uda się zastosować powyższej zasady, będzie ustalany podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

W myśl proponowanych zmian, zobowiązanie podatkowe z tytułu opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych nie powstanie, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie zostanie doręczona po upływie 10 lat licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Ponadto wprowadzone będzie domniemanie, że uzyskane przez podatnika dochody wynikają z czynności, które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Domniemanie to będzie można obalić wykazując, że przychody wynikają z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Do obowiązków dowodowych w postępowaniu w sprawie opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych będą miały zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, dotyczące dowodów.

Kancelaria Prawna Skarbiec Robert Nogacki