Motywacja w szkoleniach e-learningowych

Motywacja w szkoleniach e-learningowych nf.pl

Oszczędność czasu, indywidualne tempo nauki, niskie koszty. To tylko niektóre z wielu zalet e-learningu, dzięki którym zdalne nauczanie zyskuje coraz większą popularność. Niestety, wciąż istnieje kilka czynników wpływających na niską efektywność korzystania z tej formy nauki. Jednym z najważniejszych jest brak motywacji uczestników do pełnego zaangażowania się w szkolenie. Jak zatem powinna wyglądać prawidłowo skonstruowana platforma e-learningowa? O czym musimy pamiętać wybierając zdalne nauczanie?

Wagę motywacji jako czynnika zaangażowania w korzystanie z e-learningu w pełni potwierdzają Badania na temat motywacji w szkoleniach e-learningowych, przeprowadzone przez Dom Szkoleń i Doradztwa oraz Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na międzynarodowej konferencji EDUCA w Berlinie, która odbyła się w dniach 1-3 grudnia 2010 roku, przedstawiono wyniki badań, których celem było przede wszystkim poznanie czynników wpływających na tak zwaną motywację wewnętrzną kursantów. Autorzy chcieli również dowiedzieć się jak oceniany jest e-learning charakteryzujący się dużą interaktywnością i konwencją serialową.

Prezentowane badania są pierwszym tego typu studium na temat e-learningu w Polsce. Większość dotychczas zebranych danych dotyczących predyktorów korzystania z e-learningu oraz motywacji wewnętrznej pochodzi z innych kręgów kulturowych, w szczególności ze Stanów Zjednoczonych oraz krajów Azjatyckich (Chiny, Singapur). Wyniki zebrane podczas naszego badania  mają walor nie tylko teoretyczny ale również aplikacyjny, dzięki nim możliwe będzie zaprojektowanie platform e-learningowych lepiej dostosowanych do potrzeb użytkowników, a co za tym idzie zlikwidowanie przynajmniej części przeszkód utrudniających wykorzystanie interaktywnych platform w edukacji pracowników. Bariery te związane są bezpośrednio z motywacją użytkowników do korzystania z konkretnej platformy.

Motywacja wewnętrzna występuje gdy uczestnicy uczą się ponieważ sprawia im to przyjemność i radość. Uczą się dla samej nauki, a nie np. aby zdać egzamin. W badaniach przedstawionych na konferencji w Berlinie zaprezentowano wyniki wskazujące na czynniki kształtujące ten typ motywacji wśród uczestników badania. Wszyscy ankietowani wzięli udział w lekcjach e-learningowych Domu Szkoleń i Doradztwa, które dotyczyły rozwoju umiejętności z zakresu zarządzania i organizacji czasu, radzenia sobie z pracownikami oraz rozwoju potencjału lidera. Następnie platforma szkoleniowa oceniona została  pod kątem kilku czynników.
Odpowiedzi badanych ujawniły, że na motywację wewnętrzną do korzystania z e-learningu wpływa ocena cech charakterystycznych e-learningu (w analizowanym przypadku były to m.in. fabularyzowana konwencja i forma animowana), ocena przydatności kursu, spostrzegana autonomia i łatwość korzystania z systemu (Tabela 1).

Oprócz zbadania motywacji wewnętrznej podjęto  próbę zrozumienia, jakie czynniki wpływają na intencję uczestników do korzystania z  e-learningu w przyszłości. W tym celu zadano uczestnikom szereg pytań o ich nastawienie do e-learningu oraz o chęć korzystania z systemu w przyszłości. Z odpowiedzi badanych wynika, że na intencję do korzystania z e-learningu w przyszłości wpływają cztery czynniki: motywacja wewnętrzna, ogólna negatywna ocena e-learningu (oczywiście wpływ ten jest ujemny, im bardziej negatywna ocena tym mniejsza intencja do korzystania w przyszłości), potwierdzenie oczekiwań i ocena cech e-learningu.

Przytoczone wyniki potwierdzają wagę motywacji jako czynnika zaangażowania w korzystanie z e-learningu. Wydaje się zatem, że kształtowanie motywacji wewnętrznej jest jednym z najważniejszych wyzwań jakie stoją przed osobami prowadzącymi kursy e-learningowe. Jak zatem zmotywować uczestników?

Aby  zbudować motywację wewnętrzną kursantów należy przede wszystkim uczynić informacje przekazywane w lekcjach ważnymi dla codziennej praktyki zawodowej. Treści oparte na przykładach zaczerpniętych z życia firm powinny zwiększać poczucie przydatności tego typu treści i stymulować motywację wewnętrzną do dalszej nauki. Kolejnym ważnym czynnikiem jest ocena najważniejszych, wyróżniających platformę cech. W przypadku poddanej ocenie platformy należały do nich np. konwencja fabularna czy animowana postać lekcji. Elementy te zostały pozytywnie ocenione, a ich łączny wpływ okazał się znaczący dla stymulowania motywacji (lekcje próbne, na których przeprowadzano badania dostępne są na http://www.domszkolen.com/eml). Uczestnicy potrzebują jednak nie tylko interesującej platformy i praktycznych treści. Pamiętać należy również o tym, że osoby dorosłe podczas nauki powinny zachować możliwość samodzielnego decydowania o tematyce oraz zakresie przyswajanych treści. Możliwość wyboru okazała się kolejnym czynnikiem istotnym dla kształtowania motywacji wewnętrznej. Ostatnim istotnym elementem wpływającym na motywację wewnętrzną jest spostrzegana łatwość obsługi platformy e-learningowej. Ważne jest zatem aby system nie zawierał błędów i nielogicznych przejść, by umożliwiał skupienie się na treści, a nie na oprogramowaniu powodującym problemy w korzystaniu.

Decydując się na inwestycję w kursy e-learningowe warto więc dokładnie zapoznać się z ofertą firmy szkoleniowej. Analiza materiałów pod względem wyżej wymienionych czynników, pozwoli wpłynąć na motywację wewnętrzną pracowników, a co za tym idzie – na ich efektywniejszą naukę. Tym samym wydane pieniądze zostaną w pełni spożytkowane, a prawidłowo przeszkoleni pracownicy będą mogli w praktyce wykorzystać zdobyte informacje.

Aleksandra Mykowska Dom Szkoleń i Doradztwa