Beneficjencie unijny, czy mówią o Tobie: toaleciarz?

Beneficjencie unijny, czy mówią o Tobie: toaleciarz? Fotolia

Ponieważ efekty wynikające z wdrożenia projektu bardzo często pojawiają się dopiero w jakiś czas po jego wykonaniu i oddziałują na znacznie szersze grupy odbiorców, długofalowe korzyści projektu określa się mianem celu bezpośredniego.

Skuteczny beneficjent unijny dokłada starań, aby jego dokumentacja była przygotowana fachowo: żeby w teczce były wszystkie wymagane dokumenty, z aktualnymi datami, ze wszystkimi wymaganymi pieczątkami i podpisami. Niestety, w wielu przypadkach ważne dokumenty opisujące cały projekt – matryca logiczna projektu lub studium wykonalności – wyglądają jakby były robione na szybko, w ostatniej chwili, na kolanie w toalecie urzędu. Wprawne oko oceniającego specjalisty od razu wychwyci błędy logiczne i brak faktycznych odniesień do planowanego zakresu projektu. Na tej samej zasadzie nauczyciel po przeczytaniu kilku zdań klasówki wie kto w klasie pisał samodzielnie, a kto ściągał.

Oczywiście nikt nie przygotowuje dokumentów w toalecie urzędu, dlatego nikt nie jest toaleciarzem faktycznym. Jednak mnóstwo projektów wywiera takie wrażenie – ich autorzy są postrzegani jako toaleciarze, niechluje nieszanujący czasu specjalistów oceniających projekty, siebie, ani swojej pracy. I jest to wina wyłącznie przedsiębiorców składających dokumenty.

Podobne artykuły:

Jeśli więc odkładasz na sam koniec przygotowanie matrycy logicznej lub studium wykonalności, zmień swoje nastawienie. Zrób to od razu. Przygotowanie matrycy logicznej bywa wredne i denerwujące, dlatego ten tekst przedstawi ci całą procedurę krok po kroczku.

Matryca logiczna składa się z czterech kolumn i pięciu wierszy, które układają się w logikę pionową i poziomą. Logika pionowa pokazuje jakie są zamierzenia projektu, co chcemy zrobić i w jaki sposób nasze działanie może wpłynąć na polepszenie obecnej sytuacji. Z kolei logika pozioma służy do mierzenia rezultatów projektu i wykorzystanych zasobów poprzez zastosowane wskaźniki ekonomiczne.

Kolumna pierwsza matrycy logicznej zawiera opis podstawowych elementów projektu (patrząc od góry czyli przeciwnie do kierunku czytania i tworzenia):

    • cel ogólny/strategiczny,
    • cel bezpośredni,
    • rezultat,
    • działania,
    • zasoby/środki.

Każdy z nich powinien logicznie wynikać z poziomu hierarchicznie niższego czyli rezultat wynika z działań, a cel ogólny z celu bezpośredniego.

Cel ogólny/strategiczny to cel, do którego osiągnięcia w sposób pośredni przyczyni się realizacja danego projektu. Odnosi się do szerokiego spektrum działań, w ramach których funkcjonuje projekt. Oznacza to, że cel strategiczny projektu nie zostanie osiągnięty przez samo wdrożenie rozpatrywanego projektu, lecz wymaga podjęcia wielu komplementarnych działań, np. w ramach polityki regionalnej. W matrycy logicznej projektu należy określić ogólnie cel strategiczny/rozwojowy, do którego projekt powinien się przyczynić. Cel ogólny wykracza znacznie poza cele bezpośrednie samego projektu, lecz wymaga podejmowania wielu innych złożonych działań. Określając jako cel ogólny np. poprawę klasy czystości wód lokalnej rzeki dla projektu polegającego na budowie gminnej oczyszczalni ścieków, trzeba założyć, że bez skoordynowanych działań innych samorządów terenów leżących w zlewni tej rzeki tak sformułowany cel ogólny nie zostanie osiągnięty.

Cel bezpośredni projektu to cel, do którego osiągnięcia w sposób bezpośredni przyczynia się dany projekt. Może nim być np. poprawa stanu środowiska lub zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej czy obniżenie kosztów transportu w przedsiębiorstwie.

Rezultaty można zdefiniować jako korzyści wynikające z zakończenia projektu; mogą one obejmować np. wybudowaną drogę czy oczyszczalnię ścieków. Stanowią podstawę planowania projektu i są najczęściej skwantyfikowane, czyli przedstawione w ujęciu liczbowym (np. stworzenie 50 nowych miejsc pracy). Rezultaty są bezpośrednim wynikiem podjętych działań, to np. podniesienie jakości świadczonych usług, utworzenie nowych miejsc pracy.

CH Beck Elżbieta Weiss