Co to jest RRSO i jak sprawdzać koszty pożyczki?

Co to jest RRSO i jak sprawdzać koszty pożyczki? moneyman.pl

W opisach ofert kredytów bankowych i pożyczek można znaleźć parametr RRSO, który musi być obowiązkowo podawany przez wszystkich kredytodawców i pożyczkodawców. Co on oznacza i jaką ma wartość dla potencjalnego pożyczkobiorcy?

Czym jest RRSO?

RRSO to Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania, określająca całkowity koszt kredytu, ponoszony w rzeczywistości przez każdego kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę. Błędem jest sprowadzanie RRSO wyłącznie do oprocentowania zobowiązania, ponieważ prócz niego, wskaźnik ten uwzględnia wszelkie prowizje, koszty ubezpieczeń i inne opłaty, uwzględnione w miesięcznych ratach.

Według definicji podawanej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, RRSO to po prostu wyliczenie, które służy klientom do realnego porównywania kosztów kredytów, jakie oferują różne instytucje finansowe.

W art. 5 pkt 12 Ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku wskazano, że rzeczywista roczna stopa oprocentowania to całkowity koszt kredytu, który ponosi konsument, a wyrażona jest ona jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. Na mocy art. 7.1 tej samej ustawy, kredytodawca lub pośrednik kredytowy w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego musi zawrzeć jego dane, w szczególności stopę oprocentowania, całkowitą kwotę kredytu i RRSO.

Podmiot udzielający kredytu konsumenckiego zobowiązany jest przed zawarciem umowy do podania konsumentowi na trwałym nośniku, w odpowiednim czasie wysokość rzeczywistej stopy oprocentowania. Powinna ona zostać przedstawiona za pomocą reprezentatywnego przykładu, który obejmuje wszystkie założenia przyjęte do jej obliczenia.

Jak wykorzystuje się RRSO?

RRSO ma tę zaletę, że za jego pośrednictwem można w wymierny sposób porównywać atrakcyjność ofert kredytowych. Jednak na wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ma wpływ wiele czynników, w tym długość okresu kredytowania, typ rat czy samo oprocentowanie.

Wskaźnik RRSO ma zastosowanie do porównywania kredytów i pożyczek, a także oceny atrakcyjności poszczególnych ofert banków czy firm pożyczkowych. RRSO obliczane jest m.in. dla:

  • kredytów bankowych,
  • pożyczek pozabankowych,
  • pożyczek ze spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK-ów),
  • pożyczek ratalnych.

RRSO a wartość pieniądza w czasie

RRSO opisuje między innymi wartość pieniądza w czasie. Aby zrozumieć dokładnie, z czym mamy do czynienia, trzeba wziąć pod uwagę kredyt lub pożyczkę, przy których instytucja kredytująca nie nalicza ani prowizji, ani opłat dodatkowych, a wyłącznie odsetki. Wydawać by się mogło, że w takich warunkach kredytowania RRSO będzie równe stopie oprocentowania kredytu – stopie nominalnej. Tak jednak nie jest z uwagi na zmianę wartości pieniądza w czasie. Na przykład pożyczając od instytucji finansowej 1000 zł na 12 miesięcy, przy oprocentowaniu 10 proc. w skali roku i bez dodatkowych kosztów, ze spłatą pożyczki co miesiąc, RRSO wyniesie 10,47 proc. Dlaczego RRSO nie jest w podanym przykładzie równe oprocentowaniu nominalnemu pożyczki? Związane jest to ze zmieniającą się wartością pieniądza w czasie. RRSO jest wyższe o 0,47 pkt proc. od stopy nominalnej oprocentowania ponieważ uwzględnia to, przez jaki czas pożyczkobiorca może dysponować całą pożyczoną kwotą. Co miesiąc oddaje on pożyczkodawcy określoną w umowie ratę, dlatego pula do dyspozycji zmniejsza się w czasie. RRSO mogłoby być równe 10 proc. w tym samym przypadku, jeśli pożyczka byłaby spłacana na koniec okresu kredytowania. Klient mógłby wtedy korzystać przez pełne 12 miesięcy z pożyczonych pieniędzy.

Jak obliczyć RRSO?

Wyliczenia RRSO mogą wydawać się skomplikowane. Wskaźnik ten uwzględnia:

  • wysokość oprocentowania kredytu lub pożyczki,
  • prowizję za udzielenie zobowiązania,
  • opłatę za rozpatrzenie wniosku kredytowego,
  • wysokość składek na ubezpieczenia,
  • inne opłaty związane z kredytem lub pożyczką.

Teoretycznie każdy klient banku czy firmy pożyczkowej może sam wyliczyć wysokość RRSO, czyli sprawdzić, ile będzie go kosztować pożyczenie pożądanej kwoty pieniędzy.

Wzór na obliczenie wskaźnika RRSO jest zawiły i trudny do zrozumienia dla przeciętnego konsumenta:

Czym jest RRSO? moneyman.pl
 

Gdzie:

K – numer kolejnej wypłaty raty kredytu;

K' – numer kolejnej spłaty kredytu lub kosztów;

AK – kwota wypłaty raty kredytu K;

A'K' – kwota spłaty kredytu lub kosztów K';

Znak ∑ – suma;

m – numer ostatniej wypłaty raty kredytu;

m' – numer ostatniej spłaty kredytu lub kosztów;

tK – okres, wyrażony w latach lub ułamkach lat, między pierwszą wypłatą i kolejnymi wypłatami, począwszy od 2 do wypłaty m;

tK' – okres, wyrażony w latach lub ułamkach lat, między pierwszą wypłatą kredytu i kolejnymi spłatami kredytu lub kosztów, począwszy od 1 do spłaty m';

i - rzeczywista roczna stopa oprocentowania.

Prawidłowa interpretacja wskaźnika RRSO

Ogólnie im wartość wskaźnika RRSO bliższa jest zeru, tym oferta jest korzystniejsza dla klienta. Daleko idącym uproszczeniem jest utożsamianie RRSO z oprocentowaniem kredytu powiększonym o wszystkie koszty, opłaty i prowizje pobierane przy jego udzielaniu.  Najłatwiej jest interpretować wskaźnik RRSO w ten sposób, że odzwierciedla on wysokość zarobków, jakie moglibyśmy uzyskać, wkładając na lokatę kwotę kredytu wraz z opłatami i prowizjami, zakładając, że depozyt byłby tak samo wysoko oprocentowany, jak kredyt. RRSO obrazuje nie tylko odsetki i koszty kredytu, ale i wartość pieniądza w czasie. Dlatego jest ona najczęściej wyższa od oprocentowania kredytu.

Na przykład RRSO będzie wyższe dla niżej oprocentowanego kredytu, ale spłacanego przez krótki czas, niż w przypadku wyżej oprocentowanego kredytu, ale z dłuższym okresem spłaty.  Zaciągając pożyczkę na 1200 zł przy oprocentowaniu na poziomie 20 proc. w skali roku i oddając pieniądze jednorazowo po zakończeniu okresu kredytowania – po 12 miesiącach, zwrócimy pożyczkodawcy kwotę 1440 zł. RRSO takiego zobowiązania wyniesie 20 proc., przy założeniu, że nie ma w jego przypadku żadnych dodatkowych opłat i prowizji.

Jeśli jednak zaciągniemy kredyt w wysokości 1200 zł na 20 proc. w skali roku, na 12 miesięcy, ale zobowiązanie będziemy spłacać w ratach miesięcznych, to zwrócimy pożyczkodawcy 1380 zł. Mniej niż w pierwszym przypadku, ale RRSO takiej pożyczki wyniesie więcej – 22 proc. Dlaczego? Otóż przyjmuje się, że klient mógłby zarobić więcej na lokacie rocznej z oprocentowaniem 20 proc. w skali roku, dysponując przez cały czas 1200 zł, niż mając w kieszeni w pierwszym miesiącu 100 zł, a w każdym kolejnym miesiącu o 100 zł więcej.

RRSO promocyjnych darmowych pożyczek

Klienci z dystansem podchodzą do ofert pożyczek gotówkowych, udzielanych przez firmy niebędące bankami czy SKOK-ami. Na podstawie RRSO można stwierdzić jednak, czy na przykład pierwsza promocyjna darmowa pożyczka dla nowych klientów, rzeczywiście nie ma żadnych opłat dodatkowych.

Jej RRSO powinno wynosić 0 proc. Na stronie pożyczkodawcy MoneyMan.pl można przekonać się, że rzeczywiście tak jest. Na przykład przy pożyczce udzielonej na kwotę 1000 zł na 61 dni i zwróceniu zobowiązania w terminie, na koniec okresu pożyczkowego, nowy klient nie ponosi kosztów takiej pożyczki. RRSO rzeczywiście wynosi 0 proc.

Na pomoc – internetowe kalkulatory

Samodzielne wyliczanie RRSO dla przeciętnego konsumenta jest bardzo skomplikowane, ale można wykorzystać w tym celu kalkulatory RRSO, które są dostępne w trybie online. Przy porównywaniu ofert kredytów i pożyczek, RRSO zbliżone do oprocentowania nominalnego będzie najlepszym dowodem na to, że takie zobowiązanie nie wiąże się horrendalnie wysokimi opłatami i dodatkowymi prowizjami.