Co zrobić, aby Polska awansowała w światowej lidze gospodarczej?

Co zrobić, aby Polska awansowała w światowej lidze gospodarczej? sxc.hu

Pracodawcy rekomendują utworzenie Rady ds. Konkurencyjności Gospodarki, która kierowana byłaby przez premiera, a w jej skład wchodziliby przedstawiciele środowisk biznesowych, organizacji pracowniczych i konsumenckich oraz eksperci.

Jej zadaniem miałoby być wypracowanie i przyjęcie planu działania w celu podniesienia konkurencyjności gospodarki oraz monitorowanie jego realizacji - uważa Konfederacja Lewiatan.

Prof. Jerzy Hausner wraz z zespołem ekspertów przygotował rekomendacje do opublikowanego w 2013 r. raportu „Konkurencyjna Polska: Jak awansować w światowej lidze gospodarczej?". Wspierali go w tym przedsięwzięciu Konfederacja Lewiatan i UPC Polska.

Autorzy raportu wychodzą z założenia, że w globalnej gospodarce konkurują nie tylko firmy, ale także państwa - poprzez tworzenie odpowiednich instytucji i zapewnianie sprawnego ich działania oraz poprzez tworzenie korzystnych warunków dla przedsiębiorczości. Bez tej aktywności państwa, grozi nam wpadnięcie w „pułapkę średniego dochodu", w której przedsiębiorstwa nie będą w stanie przejść od konkurencji niskimi kosztami i prostymi zasobami do konkurowania zasobami wykorzystującymi wysokie technologie, wiedzę i kreatywność kapitału ludzkiego.

Rekomendacje zawarte w raporcie dotyczą wszystkich ważnych z punktu widzenia przedsiębiorców i organizacji przedsiębiorców obszarów, m.in. procesu stanowienia prawa, warunków dla rozwoju przedsiębiorczości, nowoczesnej administracji i zwiększania sprawności państwa, rynku pracy, czy innowacji i cyfryzacji.

Rekomendacje obejmują 8 obszarów

1. Lepsze warunki dla przedsiębiorczości i nowa polityka przemysłowa
Wybrane rekomendacje:
- Jądrem systemu prawa gospodarczego ma być ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, której klauzule generalne powinny wyznaczać kierunek rozwiązań legislacyjnych i interpretacji przepisów. Ta zasadnicza ustawa powinna mieć charakter kodeksowy i nie może podlegać częstym i nieprzemyślanym nowelizacjom.
- Skodyfikowanie w jednym akcie prawnym procesu legislacyjnego. Powinien on przewidywać prowadzenie monitoringu postlegislacyjnego przez autonomiczne względem legislatury gremia eksperckie.
Niektóre rozwiązania szczegółowe:
• Stworzenie niezależnej Rady Nadzoru nad Regulacjami (RNR ), na wzór istniejących np. w Niemczech, Holandii, Czechach, która oceniałaby proponowane regulacje/nowelizacje pod kątem barier administracyjnych (kosztów raportowania, wypełniania formularzy, prowadzenia statystyk itp.).
• Wprowadzenie obowiązku przygotowywania profesjonalnej oceny skutków regulacji (OSR ) oraz oceny kosztów i korzyści z regulacji (koszty/korzyści netto) ex ante, w tym w wyniku zmian wprowadzanych do projektu regulacji w procesie.

2. Proinnowacyjna i cyfrowa reorientacja gospodarki
Wybrane rekomendacje:
- Mocniejsze powiązanie finansowania budżetowego uczelni z ekonomicznymi wynikami ich współpracy z przedsiębiorcami, w tym w szczególności wartością przychodów uzyskanych ze sprzedaży wartości intelektualnych.
- Utworzenie państwowego funduszu stypendialnego dla polskich studentów, umożliwiającego studia na najlepszych uczelniach na świecie.
- Otworzenie konkursów na stanowiska naukowe dla naukowców z zagranicy, finansowanie (np. z funduszy UE ) „ściągania" do Polski na stypendia naukowe najlepszych naukowców.
- Stworzenie Krajowego Depozytu Wiedzy, w którym byłyby umieszczone rezultaty wszystkich projektów badawczych finansowanych z pieniędzy publicznych, a realizowanych przez publiczny sektor wiedzy, tak aby wyniki tych projektów miały szanse być wykorzystane, w tym skomercjalizowane.
- Wykorzystanie środków ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 do sfinansowania rządowego programu rozwoju nowoczesnych technologii. Mógłby to być np. Narodowy Program Miejskiego Autobusu Elektrycznego, integrujący firmy z tej branży z naszym zapleczem naukowym w celu osiągnięcia światowego prymatu na tym rynku (program w stylu brazylijskiego programu samochodu osobowego z napędem alkoholowym).

3. Strukturalna przebudowa rynku pracy i rozwój zasobów ludzkich
Wybrane rekomendacje:
- Uchwalenie nowego Kodeksu pracy oraz Kodeksu zbiorowego prawa pracy, przy wykorzystaniu m.in. projektów przygotowanych wcześniej (2005 r.) przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Pracy.
- Wprowadzenie nowego typu umowy o pracę, czyli umowy projektowej - zawieranej na czas trwania projektu, z nielimitowaną przez prawo długością jej trwania, z prawną możliwością jej wcześniejszego rozwiązania z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia. Taka umowa byłaby alternatywą dla umowy na czas wykonania określonej pracy, która w praktyce nie jest stosowana z uwagi na brak prawnej możliwości wcześniejszego wypowiedzenia.
- Wprowadzenie indywidualnego rozkładu czasu pracy pracownika przewidującego różne godziny rozpoczynania i kończenia pracy, przy pozostawieniu obowiązku zachowania przez pracownika prawa do 11-godzinnego dobowego odpoczynku.
- Złagodzenie wymogów w zakresie bhp na stanowisku wykonywania pracy przez telepracownika.

4. Znaczący wzrost poziomu oszczędności krajowych
Wybrane rekomendacje
- Uruchomienie silniejszych zachęt do lokowania środków w III dobrowolnym kapitałowym filarze systemu emerytalnego.
- Uproszczenie regulacji i obniżenie kosztów funkcjonowania pracowniczych programów emerytalnych (PPE ).
- Przygotowanie oferty instrumentów finansowych (skarbowych) dedykowanych oszczędzaniu na emeryturę.
- Obniżenie kosztów działalności i ograniczenie barier wejścia dla towarzystw funduszy inwestycyjnych (TFI); wprowadzenie „zaufanych i tanich TFI", z jednolitą dokumentacją i niskimi kosztami, tzw. „inwestycyjnych OC ".

5. Umiędzynarodowienie przedsiębiorstw krajowych i promocja eksportu
Wybrane rekomendacje:
- Powołanie jednej, kompetentnej merytorycznie instytucji odpowiedzialnej za promocję eksportu i wsparcie krajowych przedsiębiorców inwestujących za granicą.

6. Nowoczesna administracja, sprawne państwo
Wybrane rekomendacje:
- Usprawnienie procesów gromadzenia, weryfikacji, dystrybucji i analizy danych oraz uproszczenie i harmonizacja zakresu informacji w administracji publicznej.
- Zmiana podejścia do ewaluacji polityki publicznej poprzez:
• Wprowadzenie mechanizmów gwarantujących niezależność ewaluatorów - oparcie tych mechanizmów na zasadzie, że ewaluację zleca i zatwierdza niezależna instytucja, nie objęta ewaluacją.
• Wprowadzenie mechanizmów gwarantujących bieżące wykorzystanie wyników ewaluacji - zatwierdzanie rekomendacji przyjętych do realizacji oraz okresowe sprawozdania z postępu we wdrażaniu rekomendacji.
- Skuteczne wprowadzenie budżetu zadaniowego, który dziś funkcjonuje opacznie: jego zapisami (cele, mierniki) mało kto się przejmuje, a proces jego tworzenia jest „postawiony na głowie", tj. sprowadza się do wypełniania tabelek.

7. Partnerstwo rozwojowe i zmiana formuły dialogu społecznego
Wybrane rekomendacje:
- Powołanie Krajowej Rady ds. Konkurencyjności Gospodarki, kierowanej przez premiera i skupiającej przedstawicieli środowisk biznesowych, organizacji pracowniczych i konsumenckich oraz ekspertów, także zagranicznych. Jej zadaniem byłoby przyjęcie planu działania w celu podniesienia konkurencyjności polskiej gospodarki oraz monitorowanie jego realizacji.
- Dążenie do wyłonienia wspólnej reprezentacji przedsiębiorców.
- Wypracowanie nowej formuły prowadzenia dialogu społecznego na poziomie krajowym, co wymaga pilnej rozmowy i porozumienia wszystkich partnerów, szczególnie tych reprezentowanych w Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczej.

8. Nowa narodowa strategia integracji europejskiej i prorozwojowe wykorzystanie środków unijnych
Wybrane rekomendacje
- Doprowadzenie do objęcia przez przedstawiciela Polski kluczowych dla naszych interesów pozycji w strukturach UE , np. komisarza ds. rynku wewnętrznego. Konsekwentna polityka kadrowa (przygotowanie kadr, silniejsza reprezentacja
Polski w strukturach KE ). Współpraca przedstawicieli administracji i przemysłu przy opracowywaniu, wdrożeniu regulacji europejskich.
- Wypracowanie zaktualizowanej narodowej strategii wejścia Polski do strefy euro.
- Dążenie do rewizji polityki klimatycznej Unii Europejskiej, tak aby lepiej równoważyła ona interesy państw członkowskich o odmiennej strukturze bilansu energetycznego. Negocjując politykę klimatyczną UE do 2030 r., Polska powinna przygotować pozytywną propozycję swojego udziału w realizacji unijnego celu redukcyjnego razem z niezbędnymi mechanizmami kompensacyjnymi, minimalizującymi negatywne skutki pakietu dla gospodarki. W tym celu należy przygotować rzetelne analizy oraz strategię rozwoju gospodarki w kierunku mniej emisyjnej.

Raport prof. Jerzego Hausnera  

Konfederacja Lewiatan