Eksport to wyzwanie, ale też ogromna szansa dla Podlasia

Eksport to wyzwanie, ale też ogromna szansa dla Podlasia sxc.hu

Województwo podlaskie musi pokonać kilka przeszkód, aby wejść na ścieżkę zrównoważonego, trwałego rozwoju gospodarczego. Furtką może być szukanie i wykorzystywanie szans na zagranicznych rynkach przez lokalne firmy.

Możliwości wbrew pozorom jest niemało – twierdzą eksperci ogólnopolskiego Programu Rozwoju Eksportu (PRE), którzy pomagają w ekspansji zagranicznej przedsiębiorstwom z regionu. W 2014 r. w województwie podlaskim działalność eksportową prowadziło 1120 firm[1]. Sprzedały one na zagranicznych rynkach towary o wartości 1,9 mld euro, co stanowiło udział w krajowym eksporcie na poziomie 1,2%.

– Wstępna analiza możliwości eksportowania własnych produktów jest dobrym pomysłem dla każdego przedsiębiorstwa. Sprzedaż na rynkach zagranicznych daje bowiem szansę na wzrost przychodów, a te z kolei mogą być przeznaczane na innowacje, decydujące o długoterminowych przewagach rynkowych firm. Pojedyncze przedsiębiorstwa są w stanie poprzez taki mechanizm „rozruszać” całą gospodarkę regionu – mówi Piotr Horba, dyrektor Centrum Bankowości Korporacyjnej Banku Zachodniego WBK w Białymstoku i ekspert PRE.

Eksportowe punkty zaczepienia

Podlasie ma kilka specjalności, które mogą powoli, ale skutecznie budować markę regionu na zagranicznych rynkach. Pierwsza z tych specjalności to produkcja żywności. Już teraz Podlaskie jest znane z produktów mleczarskich, stanowiących ok. 1/3 całego eksportu województwa. Marta Skrzypczyk, koordynatorka zespołu analityków sektora rolno-spożywczego Banku Zachodniego WBK podkreśla jednak, że warto zwrócić uwagę na trendy żywieniowe, które są silne na Zachodzie, a w które Podlaskie idealnie się wpisuje. – Popyt na produkty spożywcze wysokiej jakości, tradycyjnie wytwarzane i z terenów ekologicznych, jest za granicą silny i co najważniejsze trwały. Podlasie może na tym skorzystać, bo nie ma w Polsce regionu bardziej gotowego na produkcję zdrowej żywności – mówi Marta Skrzypczyk. Ekspertka podkreśla też, że w Podlaskiem branża agro bardzo mocno skorzysta na rosnącej konsumpcji białka pochodzenia zwierzęcego (głównie mleka i serwatki w proszku) w krajach rozwijających się.

Z kolei ekspert PRE Piotr Horba przywołuje inne specjalizacje regionu, w tym podlaskie klastry branżowe. – Umiejętność zrzeszenia się i wspólnego działania jest kluczowa dla rozwijania działalności zagranicznej w wielu branżach. Ułatwia starania o finansowanie różnego rodzaju misji zagranicznych czy uczestnictwa w targach – podkreśla Horba. Ekspert zwraca szczególną uwagę na potencjał eksportowy klastra bieliźnianego oraz obróbki metali. W eksporcie mogą dalej umacniać się branża drzewna i papiernicza oraz tworzywa sztuczne.

Atrakcyjne kierunki

Na tle innych województw Podlaskie wyróżnia się historycznie dużym znaczeniem handlu z krajami Europy Wschodniej: Białorusią, Litwą, Rosją oraz pozostałymi krajami bałtyckimi. Co więcej, pomimo problemów na rynkach wschodnich w ostatnich dwóch latach, ten kierunek pozostaje dla podlaskich przedsiębiorców ważny. Szczególne znaczenie ma to przypadku branży spożywczej, dla której – jak podkreśla Marta Skrzypczyk – długoterminowo rynki wschodnie pozostają bardzo atrakcyjnym kierunkiem.

W ankiecie przeprowadzonej podczas konferencji PRE w Białymstoku eksporterzy wskazywali interesujące ich kierunki rozwoju: Europa Wschodnia oraz kraje WNP zostały wybrane przez 28% firm. Mniej więcej tylu samo przedsiębiorców (31%) chce sprzedawać na rynkach Europy Zachodniej. Następnym w kolejności celem podlaskich eksporterów są kraje skandynawskie, które wskazało aż 24% przedsiębiorców.

Poza Europą chce rozwijać się ok. 93 proc. zapytanych, przy czym pod kątem ekspansji zagranicznej najczęściej wybieranym kierunkiem okazał się Bliski i Środkowy Wschód (28% wskazań). Dużym zainteresowaniem cieszyła się też Ameryka Północna, którą wskazało aż 23% respondentów.

Fundusze na ekspansję do wzięcia

Eksperci PRE wskazują, że firmy z województwa podlaskiego, które zdecydują się na rozpoczęcie lub rozwój działalności za granicą, powinny koniecznie wziąć pod uwagę sięgnięcie po fundusze z nowej perspektywy unijnej. Działania związane z przygotowaniem do wdrożenia modelu biznesowego w małych i średnich firmach w oparciu o internacjonalizację dofinansują Program Operacyjny Polska Wschodnia oraz programy krajowe. Warto pamiętać, że środki unijne mogą wspierać eksport w sposób pośredni. Dobry, innowacyjny produkt ma większy potencjał eksportowy. Dlatego interesujące dla eksporterów mogą być działania wspierające działalność innowacyjną czy badawczo-rozwojową w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój. Działania dla wsparcia eksportu to Dz. 3.3.1. Polskie Mosty Technologiczne, Dz. 3.3.2 Promocja gospodarki w oparciu o polskie marki produktów - Marka Polskiej Gospodarki Brand, Dz. 3.3.3. Wsparcie MSP w promocji marek produktowych „Go to Brand.pl” oraz programu „Go Global PL – dotacje na eksport”.

[1] Dane Izby Celnej w Warszawie za http://www.gospodarka.obserwatoria.malopolska.pl/Files.mvc/986/Handel_zagraniczny_w_Polsce_i_Ma%C5%82opolsce_2014_-_raport.pdf (Rys.4, s.11 i Rys. 8, s. 14).

ZOOM bsc Agnieszka Smużewska