Wady oraz zalety spółki z o.o.

Wady oraz zalety spółki z o.o. Image courtesy of franky242/ FreeDigitalPhotos.net

Każda forma prawna firmy ma wady i zalety. Podobnie jest w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która nadal jest najpopularniejszą spółką w Polsce. Świadczy to o tym, że płynących z niej korzyści jest zdecydowanie więcej aniżeli wad.

Niniejszy tekst stanowi wprowadzenie do często zawiłej (z punktu widzenia przedsiębiorcy) tematyki, jaką jest prawo spółek handlowych, a konkretnie pojęcie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Do zalet spółki z o.o. należą:

1. Ograniczona odpowiedzialność.

Mówiąc o zaletach spółki z o.o. w pierwszej kolejności należy wymienić tą najważniejszą, którą jak sama nazwa wskazuje jest ograniczona odpowiedzialność. To właśnie temu przymiotowi spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zawdzięcza tak dużą popularność. Ograniczona odpowiedzialność oznacza to, że za zobowiązania wobec wierzycieli nie odpowiadają wspólnicy, a sama spółka całym swoim majątkiem. Odpowiedzialność wspólników natomiast ogranicza się do wysokości ich udziałów, a rozszerzona na ich majątek osobisty może być tylko w wyjątkowych przypadkach.

2. Osobowość prawna spółki z o.o.

Spółka z o.o., jako spółka kapitałowa posiada osobowość prawną, co sprawia, że jest odrębnym od jej wspólników podmiotem praw i obowiązków. Dzięki temu, że posiada zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową może ona we własnym imieniu zaciągać zobowiązania, nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, jak również pozywać i być pozywana.

Podobne artykuły:

Z bytu osobowości prawnej spółki z o.o. wynikają również inne charakterystyczne dla niej cechy tj. ta, że działa przez swoje organy i ponosi odpowiedzialności za swoje zobowiązania całym swoim majątkiem.

3. Niski minimalny kapitał zakładowy.

Wniesiony do spółki kapitał zakładowy stanowi podstawę jej samodzielnej działalności, a dzięki jej wyodrębnionym strukturom organizacyjnym spółka działa niezależnie od swoich wspólników, którzy są zobowiązani do jego wniesienia. Minimalny kapitał wymagany do założenia spółki z o.o. wynosi 5.000 zł. Kwota wpłacona przez poszczególnego wspólnika odpowiada następnie ilości przysługujących mu udziałów, które reprezentują cześć kapitału zakładowego. Udziały mogą, ale nie muszą być równe, a minimalna wartość jednego udziału nie może być niższa niż 50 zł. Niektórzy mogą jednak powiedzieć, że 5.000 zł to dużo. Wtenczas warto zestawić konstrukcję spółki z o.o. ze spółka akcyjną, która dla swego założenia wymaga wpłacania 100.000 zł kapitału zakładowego, co jednocześnie wiąże się z większymi opłatami wynikającymi z konieczność dokonania czynności notarialnych.

4. Niskie koszty założenia spółki.

Koszty związane z podpisaniem umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i rejestracją spółki w KRS są uzależnione od wysokości kapitału zakładowego. W standardowych przypadkach przedstawiają się one w następujących wartościach:

- taksa notarialna za sporządzenie umowy spółki z o.o. w formie aktu notarialnego przy kapitale zakładowym 5 tys. zł wyniesie 160 zł + 23 proc. VAT, czyli 196,80 zł;
- wypis umowy spółki z o.o. kosztuje 6 zł + 23 proc. VAT, czyli 7,38 zł za każdą stronę aktu notarialnego (potrzebne są co najmniej 2 wypisy umowy, a mianowicie do KRS i dla urzędu skarbowego);
- notarialne poświadczenie podpisów członków zarządu - 20 zł + 23 proc. VAT (24,60 zł) od jednego podpisu;
- podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) wynosi 0,5 proc. kapitału zakładowego pomniejszonego o koszt umowy spółki z o.o. w formie aktu notarialnego, wpis do KRS
i ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym - wynik w zaokrągleniu do pełnej złotówki. Przykładowo: przy kapitale 5 tys. zł PCC wyniesie: 0,5 proc. x (5000 zł – 196,80 zł – 500 zł – 100 zł), co po zaokrągleniu daje 21 zł.
- wpis spółki z o.o. do KRS to koszty opłaty od wniosku o wpis (500 zł);
- ogłoszenie w MSiG (100 zł).

5. Możliwość założenie jednoosobowej spółki z o.o.

Wielu przedsiębiorców posiada wizję samodzielnego budowania swojej firmy i to właśnie dla nich spółka z o.o. otwiera swoje możliwości. Spółka z o.o. może bowiem być wieloosobowa lub mieć tylko jednego wspólnika. Jednoosobowa spółka stanowi wyjątek od reguły, który mówi, że spółka winna składać się z co najmniej dwóch wspólników. Wyjątek ten uzasadniony jest kapitałowym charakterem spółki z o.o. , który rozgranicza ją od indywidualnych cech jej wspólników. Właśnie dzięki temu przedsiębiorcy, którym zależy na indywidualnym prowadzeniu własnego przedsiębiorstwa decydują się właśnie na tę formę, która dodatkowo znacznie ogranicza i niweluje ryzyko związane z dokonywanymi operacjami gospodarczymi. Uczestnictwo w spółce nie jest co do zasady w żaden sposób ograniczone, dlatego wspólnikami spółki z o.o. mogą być zarówno osoby fizyczne jak i prawne (w tym tzw. ułomne osoby prawne). Jedynym wyjątkiem kodeksowym jest zakaz utworzenia spółki jednoosobowej, której jedynym wspólnikiem będzie inna spółka jednoosobowa.

6. Możliwość zarejestrowania spółki przez Internet.

Można by rzec, że od niedawna bo od 1 stycznia 2012 roku spółka z o.o. zyskała kolejną pozytywną cechę , którą jest możliwość jej rejestracji przez internet. Niewątpliwie sposób ten stanowi duże udogodnienie dla przedsiębiorców, gdyż pozwala na rejestrację spółki znacznie szybciej aniżeli w tradycyjny sposób.

7. Uniwersalność.

Spółka z o.o. ze względu na swoją konstrukcję nie zamyka się na poszczególne grupy przedsiębiorców. Jej uniwersalizm przejawia się tym, że prawie wszystkie rodzaje przedsiębiorstw mogą być prowadzone właśnie w tej formie prawnej. Ta forma prawna może być zawiązana w praktycznie w każdym celu prawnie dopuszczalnym, o ile ustawa nie stanowi inaczej, taki zakaz dotyczy np. banków, które mogą mieć wyłącznie formę spółki akcyjnej.

Nie zmienia to jednak faktu, że spółka z o.o. posiada negatywne aspekty.

Negatywne aspekty spółki z o.o.

1. Tzw. podwójne opodatkowanie spółki z o.o.

W przypadku spółki z o.o. podatek płacony jest zarówno przez spółkę, która wypracowała zysk, jak i przez wspólnika, któremu jest on wypłacany w postaci dywidendy. Precyzując, spółka jest płatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Dodatkowo jeżeli udziałowcy czerpią ze spółki dochody w formie dywidend wówczas dodatkowo podlegają one opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT), co jak widzimy przejawia się podwójnym opodatkowaniem spółki z o.o. Istnieją jednak konstrukcje mieszane, które niwelują ten problem. Jednak o tym szerzej w artykule „Konstrukcja spółka z o.o. spółka komandytowa”.

2. Obowiązek prowadzenia pełnej księgowości.

Księgowość spółki z o.o. bywa o tyle skomplikowana, że nie może ona korzystać z żadnych uproszczonych rozwiązań, w związku z czym podmioty te muszą prowadzić pełną księgowość. Obowiązek ten wynika z art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rachunkowości, który stanowi, iż przepisy ustawy o rachunkowości, a więc i obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, stosuje się m.in. do wszystkich - mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - spółek kapitałowych (w tym również w organizacji). Oznacza to, że spółka z o.o., jako spółka kapitałowa, nie może prowadzić książki przychodów i rozchodów.

Podobne artykuły:

Pełna księgowość rodzi trudności związane z możliwością zasilania spółki z o.o. w kapitał, co wynika z faktu, że to, co należy do jej właściciela, rachunkowo jest oddzielone od majątku spółki. To sprawia, że aby móc zasilić spółkę kapitałem, trzeba albo opłacić nowe udziały, co wiąże się ze zmianami w rejestrach sądowych, albo sporządzić umowę pożyczki. Inaczej jest w przypadku jednoosobowej działalności, gdzie praktycznie ciężko jest zakreślić granicę między pieniędzmi firmy a właściciela, dlatego bez żadnych dodatkowych formalności i komplikacji może on na przykład zapłacić rachunki swojej firmy z własnych oszczędności.

Ponadto firmy wiedząc, że zmuszone są prowadzić pełną księgowość decydują się na powierzenie tych czynności firmom zewnętrznym, co wiąże się z dodatkowymi kosztami wynikającymi z opłacenia biura rachunkowego.

3. Obowiązek corocznego składania sprawozdań finansowych.

Zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zobowiązany jest do sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy. Sprawozdanie wraz z koniecznymi dokumentami składa się w odpowiednim sądzie rejestrowym.

4. Solidarna odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o. w razie bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce.

Charakterystyczną cechą spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest sposób ukształtowania odpowiedzialności za jej zobowiązania. Należy bowiem zaznaczyć, że za zobowiązania spółki zaciągnięte w stosunku do osób trzecich odpowiada sama spółka całym swoim majątkiem. W określonych jednak przypadkach odpowiedzialność ta może być przeniesiona na członków zarządu spółki. Tę szczególną odpowiedzialność reguluje art. 299 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki ma charakter subsydiarny (posiłkowy), co oznacza, że członkowie zarządu odpowiadają za zobowiązania spółki w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona przez wierzycieli przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Odpowiedzialność ta ma równocześnie charakter solidarny, co oznacza, że wierzyciel może wybrać między tym, czy domagać się całości lub części świadczenia od wszystkich członków zarządu łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z członków zarządu zwalnia pozostałych.

Podkreślenia wymaga fakt, że odpowiedzialność członków zarządu ma charakter osobisty, tzn. że wierzyciele mogą sięgać do całego majątku członka zarządu. Członkowie zarządu spółki w tym przypadku za zobowiązania spółki odpowiadają całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym jak również przyszłym, bez żadnych ograniczeń. Dodatkowo, w sytuacji, gdy członek zarządu pozostaje w małżeńskiej majątkowej wspólności ustawowej wierzyciele mogą sięgnąć do wspólnego majątku małżonków, co także należy uznać za wadę tej formy prawnej.

Podobne artykuły:

Z każdej sytuacji istnieje jednak jakieś wyjście i w tym przypadku również takowym dysponujemy. Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych członek zarządu może uwolnić się od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, lub że mimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego, wierzyciel nie poniósł szkody.

Należy jednak pamiętać, że aby móc pociągnąć do odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. za jej zobowiązania, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie musi istnieć nieuregulowane zobowiązanie, które powinno być stwierdzone tytułem wykonawczym (prawomocny wyrok sądowy, nakaz zapłaty, itp.) oraz powinna mieć miejsce bezskuteczność egzekucji przeprowadzona przeciwko spółce. Brak, którejkolwiek z nich wyklucza możliwość rozszerzenia odpowiedzialności na majątek osobisty członków zarządu.

5. Odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki.

Podobna do odpowiedzialności za zobowiązania spółki w przypadku bezskuteczności egzekucji z majątku spółki opisanej powyżej, wydaje się być ciążąca również na członkach zarządu spółki z o.o. odpowiedzialność za jej zaległości podatkowe. Zgodnie z ordynacją podatkową odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie kiedy pełnili oni obowiązki członków zarządu.

Nadszedł czas na podsumowanie. Mógłbym tu zacytować zwrot często używany przez jednego z dziennikarzy, a mianowicie "moja ocena tego jest taka", ale nie jest to konieczne, gdyż moją ocenę przedstawiają liczby, które w ogólnym rozrachunków dają wynik dodatni. Powyższą charakterystkę wad i zalet pozostawiam również Państwu do własnej, indywidualnej interpretacji.

Biuro Koordynacji Biznesu Maciej Szkodziński